BÁT NH‚ ba la MT ñA TÂM KINH

 

Thích duy L¿c lÜ®c giäi

 

GII TH´CH ñ“ KINH

 

Sáu ch» BÁT NH‚ ba la MT ñA së ÇÜ®c giäi ª câu ÇÀu tiên cûa phÀn n¶i væn, bây gi© giäi ÇŠ kinh chÌ giäi hai ch» TÂM KINH:

 

Ch» TÂM nói ra thÆt rÃt khó nói, bªi vì chân tâm, v†ng tâm cÛng là nó, chánh tâm, tà tâm cÛng là nó. kinh hoa NGHIÊM nói: "NHƒT THIT duy TÂM Tåo", vÆy vÛ trø vån h»u và vån vô, tÃt cä ÇŠu là nó . Nói "TÂM bao G—M HÐ KHÔNG PHÁP GII" cÛng còn chÜa Çúng, vì n‰u nói nhÜ vÆy thì tâm là tâm, hÜ không pháp gi§i là hÜ không pháp g§i, thành ra hai rÒi . Còn nói ljn "B˜N TÂM", b°n tâm tÙc là t¿ tánh, t¿ tánh là BƒT NHÎ (không hai). HÜ không pháp gi§i tÙc là TÂM, TÂM tÙc là hÜ không pháp gi§i, ch£ng phäi là hai cái, không có khác biŒt, nhÜ vÆy m§i Çúng v§i cái nghïa BƒT NHÎ cûa t¿ tánh . NhÜng tâm cûa chúng ta hiŒn nay có muôn ngàn sai biŒt, không nh»ng m¶t mình có Çû thÙ tâm nhÜ tâm tham, tâm sân, tâm si, tâm cÓng cao ngã mån, tâm ác, tâm thiŒn, tâm tín, tâm nghi v.v... mà muôn ngàn ngÜ©i låi có muôn ngàn cái tâm sai biŒt bÃt ÇÒng n»a . Bây gi© TÂM kinh nÀy là muÓn làm cho tÃt cä muôn ngàn cái tâm sai biŒt ÇŠu Çåt ljn ch‡ hoàn toàn không sai biŒt, hÒi phøc låi cái BƒT NHÎcûa t¿ tánh, cho nên kinh này chÌ rõ ÇÜ©ng lÓi tu hành cho chúng ta, dåy chúng ta y theo Çó mà th¿c hành Ç‹ Çåt ljn ch‡ BƒT NHƒT BƒT NHÎ, ch° hoàn toàn không có sai biŒt, không nh»ng không có cái sai biŒt cûa cá nhân, cÛng không có cái sai biŒt cûa chúng sanh, Çây là š nghïa cûa hai ch» TÂM kinh vÆy .

 

Ch» kinh là ch» thông thÜ©ng, không cÀn phäi giäi n»a .

 

II- GII TH´CH N¶I VˆN

 

QUÁN T Tåi B— TÁT H€NH THÂM BÁT NH‚ ba la

MT ñA THžI, CHIU KIN NG¬ U…N giai KHÔNG,

ñ¶ NHƒT THIT KH˜ ÁCH.

 

QUÁN T Tåi B— TÁT: NhiŠu ngÜ©I cho là Quán Th‰ Âm BÒ Tát, nhÜng tôi nói là Quán Th‰ Âm BÒ Tát cÛng ÇÜ®c, nói t¿ tánh cûa tÃt cä m†i ngÜ©i ÇŠu vÓn có cÛng ÇÜ®c, bªi vì T TÁNH tÙc là QUÁN TH ÂM B— TÁT, T TÁNH tÙc là QUÁN T Tåi B— TÁT, cÛng nhÜ Løc T° nói "T TÁNH T ñ¶", Quán T¿ Tåi BÒ Tát t¿ tánh t¿ Ƕ, cái t¿ tánh Quán Âm cûa mình cÛng phäi t¿ tánh t¿ Ƕ m§i ÇÜ®c . Không nh»ng là t¿ tánh Quán Âm mà còn là t¿ tánh PhÆt n»a: PhÆt thuy‰t Bát Nhã Tâm kinh nÀy không nh»ng chÌ nói v§i hàng BÒ Tát, mà cÛng là dåy cho tÃt cä chúng sanh, m‡i m‡i ÇŠu phäi t¿ tánh t¿ Ƕ, cho nên tôi nói Quán T¿ Tåi BÒ Tát là Quán Th‰ Âm hay là t¿ tánh cûa chúng ta cÛng ÇÜ®c .

 

H€NH THÂM BÁT NH‚ ba la MT ñA THžI: H€NH là th¿c hành . THÂM là hình dung Bát Nhã nhÜ ma ha Bát Nhã (ñåi Bát Nhã), kim-cang Bát Nhã và THÂM BÁT NH‚ trong kinh nÀy cái š cÛng giÓng nhau . Ch» THÂM nÀy tÙc là siêu viŒt sÓ lÜ®ng, không phäi ÇÓi v§i cån mà nói sâu, cÛng nhÜ ch» ñåi cûa ñåi Bát Nhã, không

phäi ÇÓi v§i nhÕ mà nói l§n, mà là siêu viŒt sÓ lÜ®ng, n‰u có sÓ lÜ®ng thì không g†i ÇÜ®c là THÂM, n‰u có sÓ lÜ®ng thì không phäi là Bát Nhã .

 

BÁT NH‚ dÎch là trí huŒ, nhÜng trí huŒ nÀy không phäi nhÜ trí huŒ cûa th‰ gian; trí huŒ cûa th‰ gian cÀn phäi qua s¿ tác š m§i dùng ÇÜ®c, còn Bát Nhã cûa t¿ tánh thì không cÀn s¿ tác š . Cái døng cûa Bát Nhã rÃt l§n, không có khuôn kh°, không bÎ tÃt cä hån ch‰, do Çó sÙc døng cûa Bát Nhã v§i s¿ Ùng døng trí huŒ cûa th‰ gian khác nhau, vì th‰ nên

ngÜ©i dÎch không dÎch ngay là trí huŒ mà chÌ y theo ti‰ng Phån (ƒn ñ¶) g†i là Bát Nhã . T° SÜ nói: "Không có Bát Nhã không phäi là Bát Nhã, có Bát Nhã cÛng không phäi là Bát Nhã". Không có Bát Nhã ÇÜÖng nhiên không phäi là Bát Nhã rÒi, nhÜng tåi sao có Bát Nhã cÛng ch£ng phäi là Bát Nhã ? Bªi vì: C¹ ÇÓi v§i KHÔNG là tÜÖng ÇÓi, l†t vào tÙ cú (TÙ cú: có, không, ch£ng có ch£ng không, cÛng có cÛng không), còn BÁT NH‚ thì không th‹ l†t vào tÙ cú ÇÜ®c, cho nên nói có BÁT NH‚ cÛng ch£ng phäi BÁT NH‚ là lš nÀy vÆy .

 

VÆy muÓn H€NH THÂM BÁT NH‚ Ç‹ làm gì ? Là d‹ Çåt ljn ba la MT ñA . BÓn ch» nÀy tØ ti‰ng Phån dÎch ra, ch» ñA là ti‰ng ÇŒm, không có nghïa, còn ba ch» kia ba la MT nghïa là b© bên kia . Chúng ta ª b© bên nÀy thì có kh°, có phiŠn não, không ÇÜ®c t¿ do t¿ tåi, n‰u chúng ta phát huy ÇÜ®c cái Çåi døng cûa BÁT NH‚ thì ÇÜ®c Çåt ljn b© bên kia; b© bên kia là thí dø ch‡ t¿ do t¿ tåi , không có phiŠn não và kh° sª .

 

Bây gi© chúng ta tham THI“N, ÇŠ câu thoåi ÇÀu, khªi lên nghi tình, tÙc là hành THÂM BÁT NH‚ rÒi, chÌ cÀn dÛng mãnh tham cÙu mãi, tÜÖng lai nhÃt ÇÎnh së ljn ÇÜ®c b© bên kia . tham t§i lúc ng¶ tÙc là CHIU KIN NG¬ U…N giai KHÔNG . trong kinh Læng Nghiêm nói ljn quá trình phá ngÛ uÄn: là tØ s¡c uÄn ljn thÙc uÄn, y theo thÙ l§p mà phá, khi phá ÇÜ®c thÙc uÄn rÒi là KIN TÁNH . ñ‰n Çây, tÃt cä chܧng ngåi ÇŠu bÎ quét såch, cho nên kinh nói giai KHÔNG .

 

PhÆt pháp nói ch» KHÔNG là Ç‹ hiŒn ra cái døng tích c¿c cûa t¿ tánh, chÙ không phäi là cái r‡ng không tiêu c¿c nhÜ ngÜ©i Ç©i hay hi‹u lÀm, cÛng không phäi là cái không ngÖ . Ch» KHÔNG nÀy kÿ th¿c nói ra rÃt dÍ hi‹u, ví nhÜ m¶t cæn nhà, n‰u không có cái KHÔNG (ch° trÓng) thì không ª ÇÜ®c, m¶t cái bàn không có cái KHÔNG thì ch£ng th‹ ÇÒ ÇÜ®c, m¶t cái tách n‰u không có cái KHÔNG thì ch£ng th‹ Ç¿ng trà, Ç¿ng nܧc, Ç¿ng cà phâ ÇÜ®c, cho nên có th‹ suy ra, bÃt cÙ cái gì n‰u không có cái không thì ch£ng th‹ dùng ÇÜ®c . MuÓn dùng thì phäi có cái KHÔNG, cái KHÔNG ljn cùng t¶t thì cái døng cÛng ÇÜ®c ljn cùng t¶t . Cái døng cûa t¿ tánh cÛng nhÜ vÆy, hÍ KHÔNG ljn c¿c thì døng ljn c¿c, mà døng ljn c¿c tÙc là PhÆt, cÛng là hoàn toàn phát huy ÇÜ®c cái døng cûa Bát Nhã, ljn lúc Çó cái Çåi døng cûa BÁT NH‚ cùng kh¡p hÜ không pháp gi§i, ánh sáng Ãy chi‰u ljn Çâu thì tÃt cä tai nån kh° sª ÇŠu bÎ tiêu tan såch . Ch» ñ¶ là Ƕ thoát, tÙc là ñ¶ THOÁT NHƒT THIT KH˜ ÁCH rÒi .

 

ñoån thÙ nhÃt nÀy là nói t°ng quát, væn sau së lÀn lÜ®t nói tØ l§p .

 

XÁ L®I T±, SC BƒT DÎ KHÔNG, KHÔNG BƒT DÎ

SC, SC T­C THÎ KHÔNG, KHÔNG T­C THÎ SC,

TH†, TПNG, H€NH, TH­C, DIT PHøC NHÐ THÎ

 

Hai ch» XÁ L®I là ti‰ng ƒn ñ¶, là tên cûa ngÜ©i mË . T± là con (ti‰ng Hán). XÁ L®i T± tÙc là Xá L®i PhÃt trong kinh di ñà, là Çåi diŒn ÇÜÖng cÖ cûa kinh nÀy . PhÆt m‡i lÀn thuy‰t pháp ÇŠu có m¶t vÎ Çåi ÇiŒn ÇÜÖng cÖ, Ç‹ Çåi diŒn ngÜ©i nghe ÇÓi Çáp v§i PhÆt . trong m‡i cuÓn Kinh, PhÆt tuy chÌ nói v§i m¶t vÎ Çåi diŒn ÇÜÖng cÖ, kÿ th¿c cÛng là nói v§i Çåi chúng cùng nghe .

 

SC BƒT DÎ KHÔNG, KHÔNG BƒT DÎ SC:

 

Theo s¿ hi‹u bi‰t thông thÜ©ng, SC là tÃt cä vÆt chÃt có hình có tܧng, KHÔNG thì không phäi là vÆt chÃt, hai cái khác nhau, nhÜng š cûa kinh nÀy thì nói SC, KHÔNG bÃt nhÎ, ch£ng có khác biŒt .

 

Có ngÜ©i giäi câu kinh nÀy r¢ng: Thí dø nhÜ cái tách là SC, ÇÆp b‹ rÒi thành KHÔNG, ho¥c nói: cái tܧng là SC, cái tánh vÓn KHÔNG . N‰u giäi thích nhÜ vÆy thì thành ra hai rÒi, bªi vì h† nói tánh v§i tܧng bÃt ÇÒng, SC v§i KHÔNG khác nhau . N‰u nói cái tách ÇÆp b‹ rÒi thành KHÔNG cho là Çúng Çi, nhÜng làm sao mà h®p cái KHÔNG Çó låi thành SC ÇÜ®c ? NhÜ kinh Læng Nghiêm nói: H®P KHÔNG CHNG TH€NH SC, PHÂN TÁCH KHÔNG C¬NG CHNG TH€NH SC ñЮC . DÅu cho giäi câu SC BƒT DÎ KHÔNG nhÜ th‰ là Çúng Çi, còn câu KHÔNG BƒT DÎ SC thì làm sao mà giäi thích ?

 

Kÿ th¿c nhÜ kinh hoa Nghiêm nói: "NHƒT THIT duy TÂM Tåo", S¡c là do tâm tåo, KHÔNG cÛng là do tâm tåo, hai cái ÇŠu không có t¿ tánh thì Çâu cÀn tiêu diŒt SC rÒi m§i có th‹ thành KHÔNG! CÛng không cÀn phân biŒt tánh hay là tܧng . Lúc chúng ta thÃy SC, SC vÓn là KHÔNG, bªi vì cái SC Çó do tâm tåo, vÓn không có thÆt, cho nên n‰u không chÃp cái SC là thÆt thì SC T­C THÎ KHÔNG, không chÃp cái KHÔNG là thÆt thì KHÔNG T­C THÎ SC. hai cái vÓn không khác biŒt chÌ vì chúng sanh có bŒnh hay chÃp thÆt nên m§i phân biŒt có SC có KHÔNG, n‰u không chÃp thÆt thì không cÀn ÇÆp b‹ hay phân tách, t¿ nhiên SC, KHÔNG bÃt nhÎ, không có khác nhau .

 

Có ngÜ©i giäi SC, KHÔNG theo nghïa nhân duyên cho là: Nhân duyên hòa h®p thì thành SC, nhân duyên tan rã thì thành KHÔNG . N‰u giäi nhÜ vÆy Çã là hai rÒi, là có khác biŒt rÒi . kinh Læng Nghiêm nói: "PHI NHÂN DUYÊN, phi T NHIÊN". TÃt cä kinh liÍu nghïa ÇŠu nhÜ vÆy, chúng ta lÃy kinh Ç‹ chÙng kinh thì ÇÜ®c bi‰t cái nghïa cûa kinh nÀy không phäi là nhân duyên . NhÜ vÆy SC v§i KHÔNG không khác thì SC T­C THÎ KHÔNG, KHÔNG T­C THÎ SC, cÛng là cái nghïa bÃt nhÎ cûa t¿ tánh vÆy .

 

SC uÄn trong ngÛ uÄn nhÜ vÆy thì bÓn uÄn kia cÛng nhÜ vÆy, cho nên nói DIT PHøC NHÐ THÎ . CÛng nhÜ lÃy th† uÄn Ç‹ nói thì "TH† BƒT DÎ KHÔNG, KHÔNG BƒT DÎ TH†, TH† T­C THÎ KHÔNG, KHÔNG T­C THÎ TH†". ba uÄn tܪng, hành, thÙc cÛng theo Çó mà suy ra . Không nh»ng th†, tܪng, hành, thÙc nhÜ vÆy, mà vÛ trø vån vÆt tÃt cä ÇŠu phäi nhÜ vÆy . Ví nhÜ lÃy cái tách vào Çó mà nói thì: "Tách bÃt dÎ không, không bÃt dÎ tách, tách tÙc thÎ không, không tÙc thÎ tách", lÃy ta mà nói thì "Ta bÃt dÎ không, không bÃt dÎ ta, ta tÙc thÎ không, không tÙc thÎ ta", lÃy PhÆt mà nói thì "PhÆt bÃt dÎ không, không bÃt dÎ PhÆt, PhÆt tÙc thÎ không, không tÙc thÎ PhÆt" . Nói tóm låi tÃt cä ÇŠu nhÜ vÆy .

 

Cái nghïa bÓn câu ª trong kinh nÀy cÛng nhÜ nghïa ba câu trong kinh kim-cang và cái nghïa "LY T­ CÚ, TUYT BÁCH PHI" mà tôi Çã có giäng qua, cÛng không khác biŒt .

 

XÁ L®I T±, THÎ CHÐ PHÁP KHÔNG TНNG, BƒT sanh BƒT

DIT, BƒT CƒU BƒT TÎNH, BƒT TˆNG BƒT GIM, THÎ C–

KHÔNG trung VÔ SC, VÔ TH†, TПNG, H€NH, TH­C, VÔ

NH‚N, NH¸, Tý, THIT, THÂN, Ý, VÔ SC, THINH, HÐ÷NG,

VÎ, XÚC, PHÁP, VÔ NH‚N GII N‚I CH´ VÔ Ý TH­C GII .

 

ñoån nÀy ch» VÔ thí dø nhÜ cây ch°i Ç‹ quét såch tri ki‰n cûa phàm phu . ñoån trên Çã nói "NHƒT THIT duy TÂM Tåo", cÛng g†i là KHÔNG TНNG, cái KHÔNG TНNG Çó ch£ng phäi chÌ KHÔNG nh»ng cái có hình tܧng, mà cÛng KHÔNG nh»ng cái ch£ng có hình tܧng, nhÜ thÃy có ch£ng phäi thÆt có, là KHÔNG TНNG, là thÃy không ch£ng phäi thÆt không, cÛng là KHÔNG TНNG, thÃy chân ch£ng phäi thÆt chân, là KHÔNG TНNG, thÃy giä ch£ng phäi thÆt giä, cÛng là KHÔNG TНNG, nói tóm låi, không có m¶t pháp nào ch£ng phäi là KHÔNG TНNG, cho nên kinh nói CHÐ PHÁP KHÔNG TНNG là vÆy . Cái KHÔNG TНNG nÀy ch£ng phäi ÇÓi v§i có mà nói không, nó không có ÇÓi Çãi, không l†t vào tÙ cú . hai ch» KHÔNG TНNG cÛng là biŒt danh cûa t¿ tánh; bªi vì nó không sanh không diŒt, không nhÖ không såch, không thêm không b§t, cho nên nói KHÔNG trung (trong KHÔNG TНNG) VÔ SC, VÔ TH†, TПNG, H€NH, TH­C, là Ç‹ phá ngÛ uÄn, VÔ NH‚N, NH¸, Tý, THIT, THÂN, Ý là Ç‹ phá løc cæn, VÔ SC, THINH, HÐ÷NG, VÎ, XÚC, PHÁP là Ç‹ phá løc trÀn, VÔ NH‚N GII N‚I CH´ VÔ Ý TH­C GII là Ç‹ phá løc thÙc . Ch» VÔ nÀy ch£ng phäi là cái vô cûa tuyŒt diŒt mà là cái vô cûa "vô thÆt" (không thÆt) . NhÜ viŒc trong chiêm bao là vô thÆt, nhÜng ch£ng phäi không có chiêm bao, ch£ng có th¿c t‰, mà phàm phu chÃp s¿ viŒc có thÆt, Çó là tri ki‰n sai lÀm . Nên Çoån nÀy dùng ch» VÔ Ç‹ quét såch tri ki‰n chÃp thÆt cûa phàm phu . VÔ VÔ MINH, DIT VÔ VÔ minh TN, N‚I CH´ VÔ L‚O T±, DIT VÔ L‚O T± TN .

 

ñoån nÀy là quét thØa Duyên Giác (quán thÆp nhÎ nhân duyên ma `giác ng¶ g†i là Duyên Giác). trong 12 nhân duyên, ÇÀu tiên là VÔ MINH, cuÓi cùng là L‚O T±, ª gi»a là: hành, thÙc, danh, s¡c, løc nhÆp, xúc, th†, ái, thû, h»u, sanh . Ÿ Çây dùng hai ch» N‚I CH´ Ç‹ thay th‰ cho mÜ©i nhân duyên ª gi»a . ThØa Duyên Giác tu 12 nhân duyên ÇÜ®c chÙng quä Bích chi PhÆt (dÎch là Ƕc giác) . ñoån trên Çã nói, tÃt cä pháp ÇŠu là KHÔNG TНNG, KHÔNG TНNG tÙc là ch£ng phäi thÆt, vô minh Çã ch£ng phäi thÆt thì không có vô minh Ç‹ TN (h‰t), lão tº ch£ng phäi thÆt thì không có lão tº Ç‹ tÆn, (L‚O T± TN là Ni‰t Bàn cûa Ti‹u ThØa) . NhÜng trܧc m¡t chúng ta thÃy có già, có ch‰t thì làm sao nói ch£ng phäi thÆt ÇÜ®c ? Làm sao nói vô lão tº ÇÜ®c ? Lão tº tÙc là sanh tº, hiŒn nay chúng ta thÃy rõ ràng có sanh có tº, nhÜng ch£ng bi‰t cái sanh tº Çó là do cäm giác sai lÀm cûa chúng ta sanh ra . trong kinh Viên Giác PhÆt có nói bÓn thÙ thí dø, ª Çây tôi chÌ nêu ra m¶t: do v†ng tâm cûa chúng ta ngày Çêm hoåt Ƕng không ngØng cho nên nhÃt ÇÎnh phäi thÃy có sanh tº luân hÒi, cÛng nhÜ thân mình xoay không ngØng thì nhÃt ÇÎnh phäi thÃy cæn nhà xoay vÆy . Cæn nhà xoay dø cho sinh tº luân hÒi, cæn nhà ngÜng xoay dø cho Ni‰t Bàn . Cái xoay cûa cæn nhà là do cái xoay cûa thân th‹ sanh ra cäm giác sai lÀm nhÜ th‰, cæn nhà ngÜng xoay dï nhiên cÛng là do cäm giác sai lÀm mà ra, bªi vì cæn nhà có xoay hÒi nào Çâu mà nói cæn nhà ngÜng xoay? do v†ng tâm hoåt Ƕng thÃy có sanh tº luân hÒi và do v†ng tâm ngÜng hoåt Ƕng mà hi‹n hiŒn Ni‰t Bàn (liÍu thoát sanh tº) cÛng là lš lë nÀy vÆy . NhÜ th‰ chÙng tÕ thÆp nhÎ nhân duyên ch£ng phäi thÆt, mà thØa Duyên Giác chÃp Çó là thÆt, cho nên Çoån nÀy dùng ch» VÔ Ç‹ quét cái tri ki‰n chÃp thÆt cûa ThØa Duyên Giác .

 

VÔ KH˜, TP, DIT, ñåo

 

ñoån nÀy là quét ThØa thanh Væn (Væn PhÆt thanh giáo: nghe ti‰ng PhÆt dåy mà ng¶ ñåo, g†i là thanh Væn) . ThØa thanh Væn g†i KH˜, TP, DIT, ñO là tÙ thánh lj, chúng ta ª trong sanh tº chÎu Çû thÙ KH˜, là do cái tâm tåp nhiÍm tích TP, phäi tu NG¬ ñµNH TÂM QUÁN cûa ñåo m§i có th‹ chÙng quä a la Hán, rÒi cái kh° sanh tº ÇÜ®c DIT, nên g†i là KH˜, TÆp, DiŒt, ñåo . NhÜng Çoån trên Çã nói, sanh tº là do cäm giác sai lÀm cûa v†ng tâm hoåt Ƕng mà sanh ra, thì KH˜, TP, DIT, ñåo nÀy ch£ng phäi là thÆt, cho nên ª Çây lÃy ch» VÔ Ç‹ quét cái tri ki‰n chÃp thÆt cûa ThØa thanh Væn .

 

VÔ TR´ DIT VÔ ñC, D¸ VÔ SŸ ñC C–, B— ñŠ TÁT

ñ½A, y BÁT NH‚ ba la MT ñA C– TÂM VÔ QUÁI NGåi, VÔ QUÁI

NGåi C–, VÔ H»u KHÑNG B– .

 

ñoån nÀy là quét BÒ Tát ThØa, tÙc là ñåi ThØa . ñ–I v§i Ti‹u ThØa, phÆt quª là ngu si vì còn chÃp pháp, chÃp quä a la Hán là thÆt, chÃp quä Bích chi PhÆt là thÆt, không chÎu buông bÕ Ç‹ ti‰n lên ñåi ThØa, cho nên bÎ PhÆt quª là tiêu nha båi chûng, nhÜ håt lúa bÎ cháy rÒi không th‹ dùng làm håt giÓng ÇÜ®c .

 

ñÓi v§i cái ngu si cûa Ti‹u ThØa mà nói ñåi ThØa là trí huŒ, n‰u ngÜ©i tu ñåi ThØa chÃp trí huŒ là thÆt thì bŒnh chÃp thÆt vÅn còn, cho nên nói VÔ TR´ DIT VÔ ñC, š là không có trí huŒ cho mình ñC ÇÜ®c (VÔ SŸ ñC), vì vô sª Ç¡c m§i có tÜ cách làm BÒ Tát . hai ch» B— TÁT là ti‰ng Phån, toàn danh là B— ñŠ TÁT ñ½A, dÎch là Giác H»u Tình, tÙc là giác ng¶ chúng sanh . B°n phÆn cûa BÒ Tát là Ƕ chúng sanh, muÓn Ƕ chúng sanh thì phäi làm cho chúng sanh giác ng¶, n‰u ch£ng giác ng¶ thì ch£ng phäi là Ƕ, bªi vì ch£ng giác ng¶ thì ch£ng th‹ r©i khÕi cæn nhà sanh tº trong mª m¡t chiêm bao, ch£ng th‹ giäi thoát cái kh° cûa sanh tº luân hÒi . N‰u BÒ Tát có sª Ç¡c tÙc là còn chÃp thÆt, Çã t¿ mình còn chÃp thì làm sao phá ÇÜ®c cái chÃp cûa chúng sanh ?

 

Nói ljn ba ch» VÔ SŸ ñC thì chúng sanh rÃt khó tin, vì vÆy BÁT NH‚ tÂM kinh nÀy tuy chÌ có 262 ch», nhÜng PhÆt cÛng phäi thêm mÃy câu Ç‹ giäi thích cái VÔ SŸ ñC nÀy: n‰u tÃt cä ÇŠu vô sª Ç¡c thì tâm ÇÜ®c thanh tÎnh, tâm ÇÜ®c thanh tÎnh thì cái døng cûa Bát Nhã t¿ hiŒn, døng cûa Bát Nhã hiŒn ra thì Çåt ljn b© bên kia, cho nên kinh nói y BÁT NH‚ ba la MT ñA C– TÂM VÔ QUÁI Ngåi, muÓn làm cho tâm vô quái ngåi thì phäi VÔ SŸ ñC, n‰u có sª Ç¡c thì së bÎ cái sª Ç¡c Ãy quái ngåi rÒi . ñã ÇÜ®c tâm vô quái ngåi tÙc là t¿ do t¿ tåi, thì ÇÜÖng nhiên VÔ H»u KHÑNG B– rÒi . ñoån nÀy là quét cái tri ki‰n chÃp thÆt cûa ñåi ThØa .

 

VI•N ly ñIÊN ñO M¶NG TПNG, C­U CÁNH NIT B€N .

 

Hai ch» viÍn ly cÛng là cây ch°i, mÃy Çoån trܧc lÃy ch» VÔ làm cây ch°i, Çoån nÀy muÓn quét cái tri ki‰n chÃp PhÆt,nên dùng hai ch» VI•N ly Ç‹ nhÃn månh thêm cái tác døng cûa cây ch°i . NhiŠu ngÜ©i giäi Çoån nÀy r¢ng: "Xa lìa cái Çiên Çäo m¶ng tܪng thì chÙng nhÆp cÙu cánh Ni‰t Bàn" . N‰u chÃp có cÙu cánh Ni‰t Bàn thÆt Ç‹ chÙng nhÆp thì cái tri ki‰n chÃp thÆt nÀy tÙ clà Çiên Çäo m¶ng tܪng, cho nên Çoån nÀy C­U CÁNH NIT B€N cÛng phäi quét luôn .

 

ñoån trên Çã nói, cæn nhà xoay (nhÜ sanh tº) là do cäm giác sai lÀm sanh ra, thì cæn nhà ngÜng xoay (nhÜ Ni‰t Bàn) ÇÜÖng nhiên cÛng là cäm giác sai lÀm sanh ra, cæn nhà vÓn không có xoay thì làm sao nói ngÜng xoay ÇÜ®c ? cho nên kinh Læng Già nói: "VÔ H»u NIT B€N PHT, VÔ H»u PHT NIT B€N" . ñoån nÀy quét luôn cÙu cánh Ni‰t Bàn tÙc là lš nÀy vÆy .

 

Trong kinh nÀy, tØ phàm phu, Ti‹u ThØa, ñåi ThØa cho ljn NhÃt PhÆt ThØa, chia làm bÓn Çoån Ç‹ quét, quét t§i såch trÖn không còn gì Ç‹ qué n»a rÒi m§i có tÜ cách thành PhÆt; nhÜ phÀn 17 trong kinh kim Cang, quét t§i quét lui a NÆu ña la tam MiŒu tam BÒ ñŠ ljn 6-7 lÀn: bªi vì quét nh»ng cÃp dܧi PhÆt thì ngÜ©i ta dÍ tin hÖn, còn quét luôn cä PhÆt thì ngÜ©i ta cäm thÃy rÃt khó tin, nên m§i phäi quét t§i 6-7 lÀn là vÆy .

 

TAM TH CHÐ PHT, y BÁT NH‚ ba la MT ñA C–, ñC a NU

ñA la tam MIU tam B— ñŠ .

 

ñoån nÀy m§i chánh thÙc thành PHT, cÙu cánh Ni‰t Bàn cûa Çoån trên chÜa phäi thành PHT, phäi quét luôn cÙu cánh Ni‰t bàn, sau khi quét såch tri ki‰n PhÆt rÒi m§i Çû tÜ cách thành PHT . tam TH CHÐ PHT ÇŠu phäi quét nhÜ vÆy, tÙc là PhÆt quá khÙ, PhÆt hiŒn tåi và PhÆt vÎ lai ÇŠu phäi y theo BÁT NH‚ ba la MT ñA mà th¿c hành, nghïa là phäi quét tØ phàm phu, ti‹u thØa, Çåi thØa, cho ljn nhÃt PhÆt thØa, quét såch tÃt cä tri ki‰n, không còn m¶t pháp nào Ç‹ chÃp thÆt, rÒi m§i có th‹ Çåt ljn a NU ñA la tam MIU tam B— ñŠ (giác ng¶ tÓi cao) .

 

A NU ñA la dÎch là vô thÜ®ng, tam MIU dÎch là chánh Ç£ng, tam B— ñŠ dÎch là chánh giác, tÙc là Vô ThÜ®ng Chánh ñ£ng Chánh Giác .

 

Chánh giác ÇÓi v§i tà giác mà nói; nhÜ ngoåi Çåo cÛng có giác ng¶, nhÜng vì còn chÃp ngã, không ÇÜ®c thoát khÕi sanh tº luân hÒi, nên g†i là tà giác . N‰u phá ÇÜ®c nhân ngã chÃp, thoát khÕi sanh tº luân hÒi thì g†i là Chánh Giác, nhÜ a la Hán, Bích chi PhÆt, vì phá h‰t nhân ngã chÃp mà chÙng ÇÜ®c Chánh Giác, nhÜng cái giác Ãy chÜa b¢ng PhÆt, phäi chÙng quä vÎ BÒ Tát rÒi cái giác Ãy m§i b¢ng PhÆt ÇÜ®c, m§i g†i là Chánh ñ£ng Chánh Giác . Cái giác ng¶ cûa BÒ Tát tuy chánh låi b¢ng PhÆt, nhÜng diŒu døng thì chÜa th‹ b¢ng PhÆt, còn có PhÆt ª trên, không ÇÜ®c xÜng là vô thÜ®ng, phäi chÙng ljn quä PhÆt rÒi m§i xÜng là Vô ThÜ®ng Chánh ñæng Chánh Giác, tÙc là Çåt ljn giác ng¶ cao nhÃt không có quä vÎ nào cao hÖn n»a .

 

N‰u Çoån ª trên không dám quét luôn cÙu cánh Ni‰t Bàn thì ch‡ nÀy không có tÜ cách thành PhÆt, nhÜ kinh kim cang nói: "PhÆt Thích ca n‰u thÆt Ç¡c ÇÜ®c a NÆu ña la tam MiŒu tam BÒ ñŠ thì Nhiên ñæng PhÆt không th† kš cho tÜÖng lai thành PhÆt, hiŒu Thích ca Mâu Ni" . N‰u cÙu cánh Ni‰t Bàn ª Çoån trên Çã chÙng nhÆp rÒi, ª Çây còn chÜng nhÆp thêm n»a là trùng, cho nên cÙu cánh Ni‰t Bàn ª trên cÀn phäi quét . ñoån sau tä cái sÙc døng do s¿ quét KHÔNG mà hiŒn ra, nhÜ th‰ m§i ÇÜ®c phù h®p v§i thÙ t¿ trong Kinh. phàm tÃt cä kinh PhÆt, tØ ÇÀu ljn cuÓi nhÃt ÇÎnh phäi ÇÀu Çuôi tÜÖng Ùng, måch låc rõ ràng .

 

C– tri BÁT NH‚ ba la MT ñA, ThÎ ñI TH„N CHÚ, THÎ ñI

MINH CHÚ, THÎ VÔ THЮNG CHÚ, THÎ VÔ ñNG ñNG CHÚ, NˆNG

TR¯ NHƒT THIT KH˜ ÁCH. CHÂN THT BƒT HÐ .

 

ñoån nÀy diÍn tä cái døng cûa Bát Nhã, ª Çây thÀn chú chia làm bÓn cÃp, tùy theo s¿ quét KHÔNG cûa tØng trình Ƕ cao thÃp mà hiŒn ra cái døng l§n nhÕ bÃt ÇÒng, quét trÓng ÇÜ®c bao nhiêu thì cái døng hiŒn ra ÇÜ®c bÃy nhiêu . BÓn cÃp thÀn chú là Çåi diŒn cho sÙc døng b¢ng ñåi TH„N CHÚ, quét såch ÇÜ®c tri ki‰n Ti‹u ThØa rÒi thÎ hiŒn ra cái sÙc døng b¢ng ñåi minh CHÚ, quét såch ÇÜ®c tri ki‰n cûa ñåi ThØa rÒi thì hiŒn ra cái sÙc døng b¢ng VÔ THЮNG CHÚ, quét såch ÇÜ®c tri ki‰n PhÆt ThØa rÒi thì hiŒn ra cái sÙc døng b¢ng VÔ ñNG ñNG CHÚ, ljn Çây Çã quét t§i ch‡ không còn gì Ç‹ quét n»a, sÙc døng cûa Bát Nhã Çã Çåt ÇÜ®c ljn cÙu cánh, không có gì có th‹ b¢ng ÇÜ®c, nên g†i là VÔ ñNG ñNG (vô Çæng khä Ç£ng), cuÓi cùng NˆNG TR¯ NHƒT THIT KH˜ ÁCH CHÂN THT BƒT HÐ, ljn Çây cÛng là Çåt ÇÜ®c ljn ch‡ t¿ do t¿ tåi rÒi .

 

PhÆt pháp nói ljn t¿ do t¿ tåi là không bÎ th©i gian, không gian và sÓ lÜ®ng hån ch‰, cho nên s¿ tích c¿c cûa PhÆt pháp rÃt triŒt Ç‹, ch£ng phäi vì ki‰p nÀy hay ki‰p sau, cÛng ch£ng phäi træm ki‰p, ngàn ki‰p, dÅu cho muôn triŒu ngàn ki‰p cÛng không màng, tåi sao vÆy ? N‰u muôn triŒu ngàn ki‰p sau, kh° còn trª låi n»a thì không ÇÜ®c k‹ là t¿ do t¿ tåi, vì Çã bÎ th©i gian muôn triŒu ngàn ki‰p hån ch‰ rÒi, thì làm sao g†i là t¿ do t¿ tåi ÇÜ®c ? Nên s¿ tích c¿c cûa PhÆt pháp là vïnh viÍn, n‰u muôn triŒu ngàn ki‰p sau kh° còn trª låi thì không ÇÜ®c g†i là CHÂN THT BƒT HÐ .

 

C– THUYT BÁT NH‚ ba la MT ñA CHÚ, T­C THUYT CHÚ

VIT: YT ñ, YT ñ, ba la YT ñ ba la TˆNG

YT ñ, B— ñŠ TÁT B€ ha .

 

Sau chót nói ljn chú Bát nhã ba la MÆt ña . ThÀn chú là Çåi diŒn mŒnh lŒnh ho¥c sÙc døng t¿ Ƕng cûa t¿ tánh, cho nên không cÀn dÎch nghïa, cÛng không cÀn giäi thích, nhÜng cÛng có Pháp sÜ giäi r¢ng: "N° l¿c tinh tÃn, mau ljn b© bên kia" .

 

Møc Çích tôi giäi BÁT NH‚ TÂM kinh nÀy là muÓn chÜng tÕ s¿ tham thiŠn tÙc là trì kinh . NhiŠu ngÜ©i tܪng lÀm tøng Kinh, niŒm kinh là trì Kinh, nhÜng kÿ th¿c h† chÌ là tøng niŒm chÙ không phäi là trì, trì là phäi y kinh mà tín th† phøng hành m§i ÇÜ®c nói là trì Kinh, cÛng nhÜ tøng gi§i không phäi là trì gi§i vÆy. Bây gi© chúng ta ÇŠ cái nghi TµNH Ãy là cây ch°i automatic, khÕi cÀn tác š muÓn quét mà t¿ nhiên quét såch tÃt cä, cÛng nhÜ Tâm kinh nÀy dåy chúng ta quét tØ phàm phu, ti‹u thØa, Çåi thØa, cho ljn nhÃt PhÆt thØa, quét tØng thÙ l§p, quét t§i không còn gì Ç‹ quét n»a, k‰t quä ÇÜ®c KIN TÁNH TH€NH PHT, bi‰t rõ ÇÜ®c chính mình, làm chû cho mình, Çåt ljn t¿ do t¿ tåi, cÛng là Çåt ljn b© bên kia (Ba la MÆt) rÒi vÆy .