PH…M HåNH B— TÁT
TH­ MОI M¶T
 
Khi Çó, PhÆt Çang thuy‰t pháp nÖi vÜ©n am la Th†, vÜ©n Ãy b‡ng nhiên r¶ng rãi trang nghiêm. Cä chúng trong h¶i ÇŠu hiŒn s¡c vàng. a nan båch PhÆt r¢ng:
 
Th‰ Tôn! do nhân duyên gì mà có ÇiŠm lành Ùng hiŒn nhÜ th‰?
 
PhÆt bäo a Nan:
ƒy là duy ma CÆt và Væn Thù cùng Çåi chúng cung kính vây quanh, khªi š muÓn ljn, nên báo hiŒu ÇiŠm lành trܧc.
 
Lúc Ãy duy ma CÆt nói v§i Væn Thù r¢ng:
Hãy cùng Çi g¥p PhÆt Ç‹ các BÒ Tát ÇÜ®c cúng dÜ©ng lÍ bái thÌnh pháp.
 
Væn Thù nói:
Lành thay! nay chính là lúc nên Çi.
 
Duy ma CÆt liŠn dùng thÀn l¿c Çem cä chúng cùng tòa sÜ tº Ç‹ trên bàn tay phäi, ljn nÖi PhÆt ª, rÒi Ç‹ xuÓng ÇÃt, Çänh lÍ chân PhÆt, Çi nhiÍu theo hܧng tay phäi bäy vòng, nhÃt tâm hiŒp chܪng ÇÙng sang m¶t bên. Các BÒ Tát, Çåi ÇŒ tº và Thích Phåm TÙ Thiên VÜÖng v.v... Cä thäy liŠn xuÓng tòa, Çäng lÍ chân PhÆt, cÛng Çi quanh bäy vòng rÒi ÇÙng sang m¶t bên.
 
BÃy gi©, Th‰ Tôn y theo lÍ thÜ©ng, hÕi thæm các BÒ Tát xong, bäo ngÒi låi ch‡ cÛ. Cä chúng ÇŠu vâng l©i. khi Çåi chúng an t†a, PhÆt bäo Xá L®i PhÃt: NgÜÖi có thÃy thÀn l¿c t¿ tåi cûa BÒ Tát Çåi sï làm Çó chæng?
 
Vâng! con Çã thÃy.
 
Ý ngÜÖi th‰ nào?
 
Båch Th‰ Tôn! con thÃy nh»ng viŒc làm Ãy bÃt khä tÜ nghì. Ch£ng phäi š thÙc suy nghï có th‹ làm ÇÜ®c.
 
Lúc Ãy a nan båch PhÆt r¢ng: Th‰ Tôn! nay con ngºi mùi hÜÖng xÜa nay chÜa tØng có, là hÜÖng gì?
 
PhÆt bäo a Nan: Là mùi hÜÖng tØ l‡ chân lông cûa BÒ Tát cõi kia.
 
Khi Ãy, Xá L®i PhÃt nói v§i a nan r¢ng: L‡ chân lông cûa chúng tôi cÛng ra mùi hÜÖng này.
 
A nan hÕi: Mùi hÜÖng này tØ Çâu ljn?
 
ñáp: ñÃy là trܪng giä duy ma CÆt xin cÖm thØa cûa PhÆt tØ cõi Chúng HÜÖng Çem vŠ. ñåi chúng æn nÖi nhà Ngài, tÃt cä l‡ chân lông ÇŠu ra mùi huÖng nhÜ th‰.
 
A nan hÕi duy ma CÆt: Mùi hÜÖng này gi» ÇÜ®c bao lâu?
 
ñáp: ñ‰n khi tiêu cÖm.
 
HÕi: CÖm này bao lâu m§i tiêu?
 
ñáp: Th‰ l¿c cûa cÖm này ljn bäy ngày m§i tiêu. Låi n»a, a Nan, n‰u là thanh Væn chÜa vào chánh vÎ, æn cÖm này rÒi, ljn khi vào chánh vÎ m§i tiêu. NgÜ©i Çã vào chánh vÎ, æn cÖm này rÒi, ljn khi tâm ÇÜ®c giäi thoát m§i tiêu. ChÜa phát tâm Çåi thØa, æn cÖm này rÒi, ljn khi phát tâm Çåi thØa cÖm m§i tiêu. ñã phát tâm Çåi thØa, æn cÖm này rÒi, ljn khi Ç¡c Vô sanh Pháp NhÅn m§i tiêu. ñã Ç¡c Vô sanh Pháp NhÅn, æn cÖm này rÒi, ljn khi ÇÜ®c m¶t Ç©i k‰ vÎ PhÆt m§i tiêu. Ví nhÜ có thuÓc g†i là ThÜ®ng VÎ, kÈ uÓng thuÓc này, nh»ng Ƕc trong thân diŒt h‰t rÒi m§i tiêu. CÖm này cÛng th‰, khi diŒt h‰t tÃt cä Ƕc phiŠn não rÒi m§i tiêu.
 
A nan båch PhÆt r¢ng: Th‰ Tôn! CÖm hÜÖng này hay làm PhÆt s¿ nhÜ th‰, thÆt chÜa tØng có.
 
PhÆt bäo: ñúng th‰! ñúng th‰! ñúng th‰! a Nan. Có cõi PhÆt ho¥c dùng ánh sáng cûa PhÆt mà làm PhÆt s¿. Ho¥c nh© các BÒ Tát mà làm PhÆt s¿. Ho¥c dùng ngÜ©i huyÍn cûa PhÆt hóa ra mà làm PhÆt s¿. Ho¥c dùng quÀn áo, ng†a cø cûa PhÆt mà làm PhÆt s¿. Ho¥c dùng cây BÒ ñŠ mà làm PhÆt s¿. Ho¥c dùng cÖm æn mà làm PhÆt s¿. Ho¥c dùng vÜ©n tÜ®c, lâu Çài mà làm PhÆt s¿. Ho¥c dùng ba mÜÖi hai tܧng tÓt, tám mÜÖi vë ÇËp mà làm PhÆt s¿. Ho¥c nh© thân PhÆt mà làm PhÆt s¿. Ho¥c dùng hÜ không mà làm PhÆt s¿. NhÜ th‰, tùy s¿ nhân duyên cäm Ùng cûa m†i chúng sanh ÇŠu ÇÜ®c vào luÆt hånh. Ho¥c dùng các thí dø nhÜ m¶ng huyÍn, bóng vang, tÜ®ng trong gÜÖng, træng dܧi nܧc, dÜÖng diŒm v.v... mà làm PhÆt s¿. Ho¥c có cõi PhÆt trong såch tÎch l¥ng, ch£ng nói næng, ch£ng khai thÎ, vô thÙc vô tác, vô vi mà làm PhÆt s¿.
 
NhÜ th‰, a Nan! oai nghi và cº chÌ cûa chÜ PhÆt, phàm tÃt cä viŒc làm ÇŠu là PhÆt s¿. a Nan! Vì có bÓn loåi ma và tám mÜÖi bÓn ngàn cºa phiŠn não khi‰n chúng sanh bÎ lao nh†c, nên chÜ PhÆt dùng nh»ng pháp này mà làm PhÆt s¿. ƒy g†i là pháp môn NhÆp NhÃt Thi‰t ChÜ PhÆt. BÒ Tát nhÆp pháp môn này, thÃy tÃt cä cõi PhÆt nghiêm tÎnh ch£ng cho là
vui mØng, ch£ng ham, ch£ng khen. ThÃy tÃt cä cõi PhÆt bÃt tÎnh cÛng ch£ng lo buÒn, ch£ng ngåi, ch£ng chê. ñÓi v§i chÜ PhÆt sanh tâm trong såch vì s¿ hoan hÌ cung kính chÜa tØng có. Công ÇÙc bình Ç£ng cûa chÜ PhÆt, vì giáo hóa chúng sanh nên thÎ hiŒn nh»ng cõi PhÆt nhÜ trên.
 
A Nan! NgÜÖi thÃy quÓc Ƕ cûa chÜ PhÆt, ÇÃt Çai có sÓ lÜ®ng, chÙ hÜ không thì ch£ng có sÓ lÜ®ng. CÛng th‰, s¡c thân cûa chÜ PhÆt có sÓ lÜ®ng, chÙ trí huŒ vô ngåi thì ch£ng có sÓ lÜ®ng. a Nan! Nh»ng s¡c thân cûa chÜ PhÆt nhÜ oai tܧng, chûng tánh, gi§i, ÇÎnh, huŒ, giäi thoát tri ki‰n, sÙc vô sª úy, pháp bÃt c¶ng, Çåi tØ Çåi bi, oai nghi, sª hành và th† mång thuy‰t pháp giáo hóa thành t¿u chúng sanh nghiêm tÎnh cõi PhÆt, ÇÀy Çû PhÆt pháp v.v... thäy ÇŠu ch£ng khác. Nên g†i là Chánh Bi‰n Tri, cÛng g†i là NhÜ Lai, cÛng g†i là ñåi Giác.
 
A Nan! Vô ThÜ®ng BÒ ñŠ cûa chÜ PhÆt, trí huŒ biŒn tài bÃt khä tÜ nghì ch£ng có hån lÜ®ng. N‰u ta r¶ng thuy‰t nghïa ba câu này, dù ngÜÖi ÇÜ®c th† mång b¢ng sÓ ki‰p cÛng ch£ng th‹ lãnh th† h‰t. DÅu cho tÃt cä chúng sanh trong Çåi thiên th‰ gi§i ÇŠu ÇÜ®c Ça væn bÆc nhÃt nhÜ a Nan, Ç¡c niŒm t°ng trì, nh»ng ngÜ©i Çó th† mång b¢ng sÓ ki‰p cÛng ch£ng lãnh th† h‰t.
 
A nan båch PhÆt r¢ng: TØ nay vŠ sau, con ch£ng dám t¿ cho là Ça væn n»a.
 
PhÆt bäo a Nan:
Ch§ nên khªi tâm thÓi lui. Tåi sao? ta nói ngÜÖi Ça væn bÆc nhÃt trong hàng thanh Væn, chÙ ch£ng phäi trong hàng BÒ Tát. Hãy thôi, a Nan! NgÜ©i có trí ch£ng nên so sánh v§i bÆc BÒ Tát. Bi‹n sâu, v¿c th£m còn có th‹ Ço lÜ©ng, chÙ thiŠn ÇÎnh, trí huŒ, t°ng trì biŒn tài, tÃt cä công ÇÙc cûa BÒ Tát thì ch£ng th‹ lÜ©ng ÇÜ®c. a Nan! Các ngÜÖi hãy bÕ qua sª hành cûa BÒ Tát, sÙc thÀn thông bi‰n hóa trong nhÃt th©i cûa duy ma CÆt, tÃt cä hàng nhÎ thØa dÀu trãi qua træm nghìn ki‰p tÆn sÙc bi‰n hóa cÛng ch£ng làm ÇÜ®c.
 
BÃy gi©, BÒ Tát cõi Chúng HÜÖng ch¡p tay båch PhÆt r¢ng:
Th‰ Tôn! Chúng con khi m§i thÃy cõi này, sanh tâm cho là thÃp kém, nay t¿ hÓi trách, lìa bÕ tÜ tܪng Ãy. Tåi sao? PhÜÖng tiŒn cûa chÜ PhÆt bÃt khä tÜ nghì. Vì Ƕ chúng sanh mà tùy cÖ Ùng hiŒn cõi PhÆt ch£ng ÇÒng. Båch Th‰ Tôn! xin ban ít pháp cho chúng con, Ç‹ khi trª vŠ cõi kia ÇÜ®c tܪng nh§ NhÜ Lai.
 
PhÆt bäo các BÒ Tát:
Có pháp môn ‘ H»u tÆn, vô tÆn giäi thoát ‘ các ngÜÖi nên h†c.
 
Sao g†i là ‘ H»u tÆn ‘? ƒy là pháp H»u vi.
 
Sao g†i là ‘ Vô tÆn ‘? ƒy là pháp Vô vi.
 
BÒ Tát thì ch£ng tÆn h»u vi, ch£ng trø vô vi.
 
Th‰ nào là ch£ng tÆn h»u vi? ƒy là ch£ng lìa Çåi tØ, ch£ng bÕ Çåi bi, thân tâm phát khªi nhÃt thi‰t trí mà ch£ng tåm quên, giáo hóa chúng sanh mà ch£ng nhàm chán. ThÜ©ng tùy thuÆn nÖi hånh tÙ nhi‰p, h¶ trì chánh pháp ch£ng ti‰c thân mång, vun trÒng thiŒn cæn ch£ng có nhàm mÕi, nguyŒn thÜ©ng an trø nÖi phÜÖng tiŒn hÒi hܧng, cÀu pháp ch£ng giãi Çãi, thuy‰t pháp ch£ng bÕn xÈn, siêng næng cúng dÜ©ng chÜ PhÆt, bào nÖi sanh tº mà vô sª úy. ñÓi v§i nh»ng viŒc vinh nhøc tâm ch£ng buÒn vui, kính ngÜ©i h†c nhÜ PhÆt mà ch£ng khinh sÖ h†c, khi‰n kÈ Ç†a nÖi phiŠn não phát khªi chánh niŒm. ñÓi v§i s¿ xa lìa l®i låc ch£ng cho là quš, ch£ng thích vui cûa mình, tùy hÌ vui cûa ngÜ©i. NÖi thiŠn ÇÎnh tܪng nhÜ ÇÎa ngøc, nÖi sanh tº tܪng nhÜ vÜ©n hoa. G¥p kÈ cÀu xin tܪng nhÜ bÆc thÀy. Xä bÕ tÃt cä tܪng nhÜ ÇÀy Çû nhÃt thi‰t trí. G¥p kÈ phá gi§i khªi tâm cÙu Ƕ. xem pháp ba la MÆt tܪng nhÜ cha mË mình, xem pháp tr® Çåo tܪng nhÜ quy‰n thu¶c mình. Phát khªi thiŒn cæn ch£ng có ng¢n mé. Dùng nh»ng viŒc nghiêm tÎnh cûa các cõi PhÆt Ç‹ thành t¿u cõi PhÆt mình. ñÀy Çû tܧng tÓt, pháp thí vô hån, tÎnh thân khÄu š,trØ tÃt cä ác, ÇÀy Çû trí dÛng nên ch£ng s® sanh tº lâu dài. nghe vô lÜ®ng công ÇÙc cûa PhÆt mà chí nguyŒn ch£ng mÕi. Dùng gÜÖm trí huŒ phá gi¥c phiŠn não. ra vào sanh tº gánh vác chúng sanh khi‰n ÇÜ®c giäi thoát. Dùng Çåi tinh tÃn hàng phøc b†n ma. ThÜ©ng cÀu vô niŒm trí huŒ thÆt tܧng. Hành thi‹u døc tri túc mà ch£ng bÕ pháp th‰ gian. Tùy thuÆn th‰ tøc mà ch£ng hoåi oai nghi. Dùng thÀn thông trí huŒ dÅn d¡t chúng sanh. ñ¡c niŒm t°ng trì, viŒc nghe ch£ng quên, khéo phân biŒt cæn cÖ, Çoån dÙt nghi ho¥c cûa chúng sanh, dùng biŒn tài thuy‰t pháp, diÍn thuy‰t vô ngåi, hành nÖi thÆp thiŒn, th† phܧc tr©i ngÜ©i, tu tÙ vô lÜ®ng, khuy‰n thÌnh thuy‰t pháp, mª ÇÜ©ng Phåm Thiên. Tùy š tán thán, Ç¡c âm thanh PhÆt, thân khÄu š thiŒn, Ç¡c PhÆt oai nghi, thâm nhÆp thiŒn pháp, tæng hånh thù th¡ng, dùng giáo pháp Çåi thØa thành t¿u BÒ Tát tæng, tâm ch£ng buông lung, viŒc thiŒn ch£ng mÃt. Hành pháp nhÜ th‰ g†i là BÒ Tát ch£ng tÆn h»u vi.
 
Th‰ nào là BÒ Tát ch£ng trø vô vi? ƒy là tu h†c quán không mà ch£ng chÙng pháp không. tu h†c vô tܧng vô tác mà ch£ng chÙng vô tܧng vô tác. Quán vô khªi mà ch£ng chÙng vô khªi. Quán pháp vô thÜ©ng mà ch£ng chán pháp thiŒn. Quán th‰ gian kh° mà ch£ng ghét sanh tº. Quán pháp vô ngã mà dåy ngÜ©i ch£ng thôi. Quán pháp tÎch diŒt mà ch£ng diŒt h£n. Quán pháp xa lìa mà thân tâm tu thiŒn. Quán pháp ch£ng ch‡ vŠ mà vŠ nÖi thiŒn pháp. Quán pháp vô sanh mà dùng pháp sanh gánh vác tÃt cä. Quán pháp vô lÆu mà ch£ng dÙt tÆp lÆu. Quán vô sª hành mà dùng pháp hành giáo hóa chúng sanh. Quán pháp hÜ vô mà ch£ng bÕ Çåi bi. Quán ngôi pháp chánh mà ch£ng theo ti‹u thØa thû chÙng. Quán pháp hÜ v†ng ch£ng bŠn, vô nhân, vô chû, vô tܧng, vì b° nguyŒn chÜa mãn mà vÅn tu phܧc ÇÙc, thiŠn ÇÎnh. trí huŒ. tu pháp nhÜ th‰ g†i là BÒ Tát ch£ng trø vô vi.
 
Låi n»a, vì s¤n Çû phܧc ÇÙc nên ch£ng trø vô vi, s¤n Çû trí huŒ nên ch£ng tÆn h»u vi. Vì Çåi tØ Çåi bi nên ch£ng trø vô vi, vì thÕa mãn bän nguyŒn nên ch£ng tÆn h»u vi. Vì thu tÆp pháp thuÓc nên ch£ng trø vô vi, tùy bŒnh cho thuÓc nên ch£ng tÆn h»u vi. Bi‰t bŒnh chúng sanh nên ch£ng trø vô vi, diŒt bŒnh chúng sanh nên ch£ng tÆn h»u vi. Các Chánh sï! BÒ Tát tu theo pháp này thì ch£ng tÆn h»u vi, ch£ng trø vô vi. ƒy g†i là pháp môn ‘TÆn, Vô TÆn Giäi Thoát’, các ngÜÖi nên h†c.
 
BÃy gi©, nh»ng BÒ Tát cõi kia nghe ÇÜ®c pháp này ÇŠu rÃt vui mØng, dùng diŒu hoa Çû các màu s¡c và mùi hÜÖng rãi kh¡p cõi Çåi thiên th‰ gi§i, cúng dÜ©ng PhÆt và kinh pháp này, cùng các BÒ Tát rÒi Çänh lÍ chân PhÆt, tán thán viŒc chÜa tØng có r¢ng PhÆt Thích ca khéo hành phÜÖng tiŒn nÖi cõi này.
 
Nói xong b‡ng bi‰n mÃt, trª vŠ cõi Chúng HÜÖng.
 
***