PH…M B— TÁT

TH­ TÐ

 

BÃy gi© PhÆt bäo BÒ Tát di L¥c ljn thæm bŒnh. BÒ Tát di L¥c båch PhÆt r¢ng:

 

Th‰ Tôn! con không xÙng Çáng ljn thæm bŒnh duy ma CÆt. Tåi sao? Nh§ låi khi xÜa, con vì ñâu SuÃt Thiên VÜÖng và quy‰n thu¶c h†, thuy‰t vŠ hånh cûa bÆc BÃt ThÓi Chuy‹n. Lúc Ãy duy ma CÆt ljn bäo con r¢ng:

 

Này di L¥c! Th‰ Tôn th† kš cho ông m¶t Ç©i së ÇÜ®c quä Vô ThÜ®ng Chánh ñ£ng Chánh Giác. VÆy thì vào Ç©i nào mà ông ÇÜ®c th† kš? ñ©i quá khÙ hay Ç©i vÎ lai? hay Ç©i hiŒn tåi? N‰u là Ç©i quá khÙ thì quá khÙ Çã diŒt, n‰u là Ç©i vÎ lai thì vÎ lai chÜa ljn, còn n‰u nói hiŒn tåi thì hiŒn tåi vÓn ch£ng trø.

 

Theo nhÜ l©i PhÆt nói: ‘Này Tÿ kheo! nay ngÜÖi tÙc thì cÛng sanh, cÛng già, cÛng diŒt.’ N‰u ª nÖi vô sanh ÇÜ®c th† kš thì vô sanh là chánh vÎ, nÖi chánh vÎ cÛng ch£ng th† kš, cÛng ch£ng Ç¡c Vô ThÜ®ng BÒ ñŠ. Tåi sao nói di L¥c th† nhÃt sanh kš? (trong m¶t Ç©i ÇÜ®c k‰ ngôi vÎ PhÆt.) Là ª nÖi sanh ÇÜ®c th† kš hay ª nÖi diŒt ÇÜ®c th† kš? N‰u ª nÖi sanh ÇÜ®c th† kš thì ch£ng có sanh, n‰u ª nÖi diŒt ÇÜ®c th† kš thì ch£ng có diŒt, vì tÃt cä chúng sanh ÇŠu là ‘NhÜ’, tÃt cä pháp cÛng là ‘NhÜ’, chúng thánh hiŠn cÛng là ‘NhÜ’, cho ljn di L¥c cÛng là ‘NhÜ’. N‰u di L¥c ÇÜ®c th† kš thì tÃt cä chúng sanh cÛng phäi ÇÜ®c th† kš. Tåi sao? Nói ‘NhÜ’ là nhÜ bän th‹ t¿ tánh, ch£ng hai cÛng ch£ng khác. N‰u di L¥c Ç¡c Vô ThÜ®ng BÒ ñŠ thì tÃt cä chúng sanh cÛng ÇŠu phäi Ç¡c. Tåi sao? Vì tÃt cä chúng sanh tÙc là tܧng BÒ ñŠ. N‰u di L¥c ÇÜ®c diŒt Ƕ thì tÃt cä chúng sanh cÛng phäi ÇÜ®c diŒt Ƕ. Tåi sao? ChÜ PhÆt chÙng bi‰t tÃt cä chúng sanh tánh vÓn tÎch diŒt, tÙc là tܧng Ni‰t Bàn, ch£ng cÀn diŒt n»a. cho nên di L¥c! Ch§ dùng pháp này Ç‹ dø các thiên tº, thÆt ra ch£ng có kÈ phát tâm Vô ThÜ®ng BÒ ñŠ, cÛng ch£ng có kÈ thÓi lui.

 

Di L¥c! Nên khi‰n các thiên tº xä bÕ ki‰n chÃp phân biŒt BÒ ñŠ. Tåi sao? BÒ ñŠ ch£ng th‹ dùng thân Ç¡c, ch£ng th‹ dùng tâm Ç¡c. Kÿ thÆt, tÎch diŒt tÙc là BÒ ñŠ, vì các tܧng tÎch diŒt. Ch£ng khªi quán tÙc là BÒ ñŠ, vì lìa các duyên. Ch£ng sª hành tÙc là BÒ ñŠ, vì ch£ng có s¿ ghi nh§. ñoån dÙt tri ki‰n tÙc là BÒ ñŠ, vì xä bÕ các ki‰n chÃp. Lìa tâm š tÙc là BÒ ñŠ, vì lìa các v†ng tܪng. Chܧng duyên tÙc là BÒ ñŠ, vì chܧng các nguyŒn mong cÀu. Ch£ng nhÆp tÙc là BÒ ñŠ, vì ch£ng nhÆp tham døc. Tùy thuÆn tÙc là BÒ ñŠ, vì tùy thuÆn nÖi ‘NhÜ’ (nhÜ bän th‹ t¿ tánh). an trø tÙc là BÒ ñŠ, vì an trø nÖi pháp tánh. ñ‰n nÖi tÙc là BÒ ñŠ, vì ljn nÖi thÆt t‰. BÃt nhÎ tÙc là BÒ ñŠ, vì lìa š thÙc phân biŒt. Bình Ç£ng tÙc là BÒ ñŠ, vì bình Ç£ng nhÜ hÜ không. Vô vi tÙc là BÒ ñŠ, vì pháp vÓn ch£ng sanh trø diŒt. LiÍu tri tÙc là BÒ ñŠ, vì liÍu tri tâm hånh cûa chúng sanh. Ch£ng h¶i tÙc là BÒ ñŠ, vì løc nhÆp ch£ng h¶i. Ch£ng h®p tÙc là BÒ ñŠ, vì lìa tÆp khí phiŠn não. Ch£ng xÙ sª tÙc là BÒ ñŠ, vì ch£ng hình s¡c. Giä danh tÙc là BÒ ñŠ, vì danh t¿ tánh không. HuyÍn hóa tÙc là BÒ ñŠ, vì ch£ng có thû xä. Tâm ch£ng loån tÙc là BÒ ñŠ, vì vÓn t¿ v¡ng l¥ng. TÎch diŒt tÙc là BÒ ñŠ, vì tánh vÓn trong såch. Ch£ng chÃp lÃy tÙc là BÒ ñŠ, vì lìa phan duyên. Ch£ng khác biŒt tÙc là BÒ ñŠ, vì các pháp bình Ç£ng. Ch£ng so sánh tÙc là BÒ ñŠ, vì ch£ng th‹ thí dø. vi diŒu tÙc là BÒ ñŠ, vì các pháp khó bi‰t.

 

Båch Th‰ Tôn! khi duy ma CÆt thuy‰t pháp này, hai træm thiên tº Ç¡c Vô sanh Pháp NhÅn, nên con không xÙng Çáng ljn thæm bŒnh.

 

***

 

PhÆt bäo quang Nghiêm ñÒng Tº ljn thæm bŒnh. quang Nghiêm ñÒng Tº båch PhÆt r¢ng:

 

Th‰ Tôn! con không xÙng Çáng ljn thæm bŒnh duy ma CÆt. Tåi sao? Nh§ låi khi xÜa, con Çi ra thành Tÿ da Ly. Lúc Ãy Ngài Çang Çi vào thành, con liŠn chào hÕi r¢ng:

 

CÜ sï tØ Çâu ljn Çây?

 

Ngài Çáp:

Tôi tØ Çåo tràng ljn.

 

Con hÕi:

ñåo tràng là ch‡ nào?

 

Ngài Çáp:

Tr¿c tâm là Çåo tràng vì ch£ng hÜ giä. Khªi hånh là Çåo tràng vì hay làm viŒc. Thâm tâm là Çåo tràng vì tæng trܪng công ÇÙc. BÒ ñŠ tâm là Çåo tràng vì ch£ng sai lÀm. BÓ thí là Çåo tràng vì ch£ng mong quä báo. Trì gi§i là Çåo tràng vì ÇÜ®c mãn nguyŒn. NhÅn nhøc là Çåo tràng vì ÇÓi v§i chúng sanh tâm ch£ng chܧng ngåi. Tinh tÃn là Çåo tràng vì ch£ng giãi Çãi. ThiŠn ÇÎnh là Çåo tràng vì tâm ÇiŠu hòa dÎu dàng. Trí huŒ là Çåo tràng vì thÃy ngay các pháp. TØ là Çåo tràng vì chúng sanh bình Ç£ng. Bi là Çåo tràng vì chÎu s¿ khó nh†c. HÌ là Çåo tràng vì vui thích chánh pháp. Xä là Çåo tràng vì Çoån dÙt yêu ghét. ThÀn thông là Çåo tràng vì thành t¿u løc thông. Giäi thoát là Çåo tràng vì hay nghÎch tà bÕ v†ng. PhÜÖng tiŒn là Çåo tràng vì giáo hóa chúng sanh. TÙ nhi‰p là Çåo tràng vì nhi‰p nh»ng chúng sanh khó Ƕ. ña væn là Çåo tràng vì hành Çúng theo sª væn do PhÆt dåy. Hàng phøc tâm là Çåo tràng vì chánh quán các pháp. Ba mÜÖi bäy phÄm là Çåo tràng vì xä bÕ pháp h»u vi. T٠lj là Çåo tràng vì ch£ng dÓi lÀm th‰ gian. Duyên khªi là Çåo tràng vì thÆp nhÎ nhân duyên ÇŠu vô tÆn. PhiŠn não là Çåo tràng vì chÙng bi‰t Çúng nhÜ thÆt. Chúng sanh là Çåo tràng vì chÙng bi‰t vÓn vô ngã. TÃt cä pháp là Çåo tràng vì chÙng bi‰t pháp tánh vÓn không. Hàng ma là Çåo tràng vì ch£ng bÎ lay Ƕng. Tam gi§i là Çåo tràng vì ch£ng có ch‡ xu hܧng. SÜ tº rÓng là Çåo tràng vì sÙc vô úy nên vô sª úy. Pháp bÃt c¶ng là Çåo tràng vì ch£ng có l‡i lÀm. Tam minh là Çåo tràng vì ch£ng còn chܧng ngåi. M¶t niŒm bi‰t tÃt cä pháp là Çåo tràng vì thành t¿u nhÃt thi‰t chûng trí.

 

NhÜ th‰, ThiŒn nam tº! N‰u BÒ Tát dùng các pháp ba la MÆt Ç‹ giáo hóa chúng sanh thì tÃt cä viŒc làm, cho ljn ÇÜa tay, bܧc chân ÇŠu tØ Çåo tràng ljn, trø nÖi PhÆt pháp vÆy.

 

Khi duy ma CÆt thuy‰t pháp này, næm træm vÎ thiên nhÖn ÇŠu phát tâm Vô ThÜ®ng BÒ ñŠ, nên con không xÙng Çáng ljn thæm bŒnh.

 

***

 

PhÆt bäo Trì Th‰ BÒ Tát ljn thæm bŒnh. Trì Th‰ BÒ Tát båch PhÆt r¢ng:

 

Th‰ Tôn! con không xÙng Çáng ljn thæm bŒnh duy ma CÆt. Tåi sao? Nh§ låi khi xÜa, con ª nÖi tÎnh thÃt, có ma ba TuÀn d¡t theo mÜ©i hai ngàn thiên n», dång nhÜ ñ‰ Thích, tr‡i nhåc Çàn ca. ñ‰n nÖi con ª, ma và quy‰n thu¶c Çänh lÍ chân con, chÃp tay cung kính ÇÙng hÀu m¶t bên. con tܪng là ñ‰ Thích mà bäo h† r¢ng:

 

Khéo ljn KiŠu thi Ca! Dù Çã có phܧc cÛng ch£ng nên buông lung. Phäi quán ngÛ døc vô thÜ©ng Ç‹ cÀu c¶i lành. Dùng thân mång tài sän Ç‹ tu pháp kiên cÓ.

 

Ma nói v§i con:

 

ThÜa Chánh Sï! Hãy nhÆn lÃy mÜ©i hai ngàn thiên n» này dùng Ç‹ hÀu hå.

 

Con bäo:

KiŠu thi Ca! Ch§ lÃy vÆt phi pháp cho sa môn Thích Tº. ViŒc này ch£ng thích h®p v§i tôi.

 

Nói chÜa dÙt l©i, thì duy ma CÆt ljn bäo con r¢ng:

ñây là b†n ma ljn khuÃy nhiÍu ông, chÙ ch£ng phäi ñ‰ Thích.

 

Ngài låi bäo ma r¢ng:

Nh»ng thiên n» này hãy cho ta. NhÜ ta m§i Çáng th† lÃy.

 

Ma kinh s®, nghï r¢ng:

Có lë duy ma CÆt muÓn báo håi ta.

 

Nên muÓn tàng hình bÕ Çi, mà ch£ng th‹ ÇÜ®c. CÓ h‰t thÀn l¿c cÛng không Çi ÇÜ®c. Lúc Ãy trên hÜ không có ti‰ng r¢ng:

 

Ba TuÀn! Hãy Çem các thiên n» cho Ngài rÒi m§i Çi ÇÜ®c.

 

Ma vì s® hãi nên phäi miÍn cÜ«ng giao các thiên n» cho Ngài. BÃy gi©, Ngài bäo các thiên n» r¢ng:

 

Ma Çã Çem các ngÜÖi cho ta rÒi. nay các ngÜÖi ÇŠu phäi phát tâm Vô ThÜ®ng Chánh ñ£ng Chánh Giác.

 

TÙc thì liŠn tùy cÖ thuy‰t pháp cho h†. Khi‰n cho h† phát š Çåo rÒi nói ti‰p:

 

Các ngÜÖi Çã phát š Çåo. Có pháp låc Ç‹ t¿ làm vui, ch£ng nên thích ngÛ døc n»a.

 

Thiên n» hÕi:

Th‰ nào là pháp låc?

 

Ngài Çáp r¢ng:

Låc thÜ©ng tin PhÆt, låc muÓn nghe pháp, låc cúng dÜ©ng tæng, låc lìa ngÛ døc, låc quán ngÛ Ãm nhÜ oán t¥c, låc quán tÙ Çåi nhÜ r¡n Ƕc, låc quán løc nhÆp nhÜ hÜ không tø, låc h¶ niŒm š Çåo, låc l®i ích chúng sanh, låc cung kính sÜ trܪng. Låc r¶ng hành bÓ thí, låc kiên trì gi§i cÃm, låc nhÅn nhøc nhu hòa, låc qui tÆp thiŒn cæn, låc thiŠn ÇÎnh ch£ng loån, låc huŒ tÕ cÃu lìa, låc mª r¶ng tâm BÒ ñŠ, låc hàng phøc ma chúng, låc Çoån dÙt phiŠn não, låc nghiêm tÎnh cõi PhÆt. Låc thành t¿u tܧng tÓt nên siêng tu các công ÇÙc, låc trang nghiêm Çåo tràng, låc nghe pháp thâm diŒu mà ch£ng khi‰p s®, låc ba cºa giäi thoát, ch£ng låc pháp phi th©i. Låc thân cÆn bån ÇÒng tu, ÇÓi v§i nh»ng kÈ ch£ng phäi bån tu mà tâm ch£ng quái ngåi. Låc thân cÆn thiŒn tri thÙc, mà giúp Ç« ác tri thÙc. Låc nÖi tâm trong såch, låc tu pháp vô lÜ®ng phÄm tr® Çåo. ñÃy là pháp låc cûa BÒ Tát.

 

Lúc Çó ma bäo các thiên n» r¢ng:

Ta muÓn cùng các ngÜÖi trª vŠ cung.

 

Các thiên n» Çáp:

Ông Çã Çem chúng tôi cho cÜ sï này. nay có pháp låc chúng tôi rÃt thích, ch£ng còn ham muÓn ngÛ døc n»a.

 

Ma nói:

CÜ sï! xin xä các thiên n» này. Vì thí tÃt cä sª h»u cho ngÜ©i, m§i là BÒ Tát.

 

Duy ma CÆt nói: ta Çã xä rÒi. NgÜÖi cÙ d¡t Çi, Ç‹ cho tÃt cä chúng sanh ÇÜ®c thÕa mãn pháp nguyŒn.

 

Lúc Ãy, các thiên n» hÕi duy ma CÆt r¢ng:

Chúng tôi ª cung ma phäi làm th‰ nào?

 

Ngài nói:

Này các chÎ. Có pháp môn g†i là Vô TÆn ñæng, mà các chÎ nên h†c. Vô TÆn ñæng ví nhÜ ng†n Çèn mÒi, dùng Ç‹ ÇÓt træm ngàn ng†n Çèn. M†i ch‡ tÓi ÇŠu sáng, ánh sáng Ãy vô cùng tÆn.

 

Này các chÎ. M¶t vÎ BÒ Tát dÅn d¡t træm ngàn chúng sanh, khi‰n h† phát tâm Vô ThÜ®ng BÒ ñŠ. NÖi š Çåo cûa h† sáng mãi vô tÆn, tùy theo pháp sª thuy‰t mà t¿ tæng thêm tÃt cä pháp lành. ƒy g†i là Vô TÆn ñæng vÆy. Các chÎ dù ª cung ma, dùng pháp Vô TÆn ñæng này, khi‰n cho vô sÓ thiên tº, thiên n» ÇŠu phát tâm Vô ThÜ®ng Chánh ñ£ng Chánh

Giác Ç‹ ÇŠn Ön PhÆt, cÛng l®i ích cho tÃt cä chúng sanh.

 

BÃy gi© các thiên n» cúi ÇÀu Çänh lÍ dܧi chân duy ma CÆt, rÒi theo ma vÜÖng trª vŠ cung. B‡ng nhiên tÃt cä ÇŠu bi‰n mÃt.

 

Båch Th‰ Tôn! Ngài duy ma CÆt có thÀn l¿c t¿ tåi và trí huŒ biŒn tài nhÜ th‰, nên con không xÙng Çáng ljn thæm bŒnh.

 

***

 

PhÆt bäo trܪng giä ThiŒn ñÙc ljn thæm bŒnh. Trܪng giä ThiŒn ñÙc båch PhÆt r¢ng:

 

Th‰ Tôn! con không xÙng Çáng ljn thæm bŒnh duy ma CÆt. Tåi sao? Nh§ låi khi xÜa, con ª nhà phø thân thi‰t lÆp H¶i Çåi thí bäy ngày, cúng dÜ©ng tÃt cä sa môn, Bà la Môn, ngoåi Çåo, kÈ nghèo kh°, hèn hå, cô Ƕc, cùng nh»ng kÈ æn xin. BÀy gi©, duy ma CÆt ljn bäo con r¢ng:

 

Này trܪng giä! H¶i Çåi thí không nên thi‰t lÆp nhÜ ông vÆy, nên làm h¶i pháp thí, Çâu cÀn dùng tài thí.

 

Con nói:

ThÜa CÜ sï, th‰ nào là H¶i pháp thí?

 

Ngài Çáp:

H¶i pháp thí ch£ng có trܧc sau, trong nhÃt th©i cúng dÜ©ng tÃt cä chúng sanh, Ãy g†i là h¶i pháp thí.

 

Con hÕi:

Là th‰ nào?

 

Ngài Çáp:

ƒy là vì BÒ ñŠ mà khªi tØ tâm, vì cÙu chúng sanh khªi Çåi bi tâm, vì ho¢ng chánh pháp mà khªi hÌ tâm, vì nhi‰p trí huŒ hành nÖi xä tâm. Vì nhi‰p bÕ xÈn khªi hånh BÓ thí, vì Ƕ phåm gi§i khªi hånh Trì gi§i, vì pháp vô ngã khªi hånh NhÅn nhøc, vì lìa tܧng thân tâm khªi hånh Tinh tÃn, vì tܧng BÒ ñŠ khªi hånh ThiŠn ÇÎnh, vì nhÃt thi‰t trí khªi hånh Bát Nhã, Ãy là sáu Ba la MÆt. ThÜ©ng giáo hóa chúng sanh mà khªi nÖi tâm không, ch£ng bÕ pháp h»u vi mà khªi nÖi vô tܧng, thÎ hiŒn th† sanh mà khªi vô tác, h¶ trì chánh pháp mà khªi phÜÖng tiŒn l¿c. Vì Ƕ chúng sanh khªi pháp tÙ nhi‰p, vì cung kính tÃt cä mà hành pháp trØ ngã mån, nÖi thân mång tài mà khªi ba pháp kiên cÓ, ª trong løc niŒm khªi pháp tܪng niŒm (løc niŒm: PhÆt, Pháp, Tæng, Gi§i, Thí, Thiên), nÖi løc hòa kính khªi tâm ngay th£ng, th¿c hành pháp lành khªi nÖi tÎnh mång, tâm tÎnh hoan h› khªi thân cÆn hiŠn thánh, ch£ng ghét ngÜ©i ác khªi tâm ÇiŠu phøc, vì pháp xuÃt gia khªi nÖi thâm tâm, vì hành thuy‰t nhÜ m¶t khªi nÖi Ça væn, vì pháp vô tranh khªi nÖi u nhàn. Hܧng th£ng PhÆt huŒ khªi nÖi tïnh t†a, mª trói cho chúng sanh khªi hånh tu hành, ÇÀy Çû tܧng tÓt và thanh tÎnh cõi PhÆt, mà làm viŒc phܧc ÇÙc, thÃu bi‰t tÃt cä tâm niŒm chúng sanh, Ùng cÖ thuy‰t pháp mà khªi nÖi trí nghiŒp, bi‰t tÃt cä các pháp, ch£ng lÃy ch£ng bÕ, vào cºa NhÃt tܧng mà khªi nÖi huŒ nghiŒp, dÙt tÃt cä phiŠn não chܧng ngåi và pháp bÃt thiŒn mà khªi tÃt cä thiŒn nghiŒp, vì Ç¡c tÃt cä trí huŒ pháp lành mà khªi tÃt cä pháp tr® Çåo. NhÜ th‰, ThiŒn nam tº! ƒy là H¶i pháp thí, n‰u BÒ Tát trø h¶i này, làm Çåi thí chû, tÙc là phܧc ÇiŠn cûa tÃt cä th‰ gian.

 

Båch Th‰ Tôn! Lúc duy ma CÆt thuy‰t pháp này, có hai træm ngÜ©i trong chúng Bà la Môn ÇŠu phát tâm Vô ThÜ®ng BÒ ñŠ. khi Ãy tâm con trong såch, ÇÜ®c pháp chÜa tØng có, Çänh lÍ dܧi chân Ngài, con liŠn Çem chu‡i anh låc quí báu dâng lên, Ngài ch£ng chÎu nhÆn lÃy.

 

Con thÜa:

CÜ sï! xin hãy nåp th† Ç‹ tùy š cho ngÜ©i.

 

Ngài m§i chÎu nhÆn và chia làm hai phÀn. M¶t phÀn thí cho ngÜ©i æn xin hå tiŒn nhÃt trong h¶i này, m¶t phÀn cúng dÜ©ng nan Th¡ng NhÜ Lai. TÃt cä chúng trong h¶i ÇŠu thÃy nan Th¡ng NhÜ lai trong cõi PhÆt quang minh và thÃy chu°i anh låc bi‰n thành bºu Çài bÓn trø ª trên ñÙc PhÆt, bÓn phía trang nghiêm ch£ng ngæn ngåi nhau.

 

Khi duy ma CÆt thÎ hiŒn thÀn bi‰n xong, låi nói ti‰p r¢ng:

 

N‰u thí chû dùng tâm bình Ç£ng thí cho ngÜ©i æn xin hå tiŒn nhÃt, b¢ng nhÜ tܧng phܧc ÇiŠn cûa NhÜ lai ch£ng có phân biŒt, Çåi bi bình Ç£ng, ch£ng cÀu quä báo, Ãy g†i là pháp thí viên mãn.

 

NgÜ©i æn xin hå tiŒn nhÃt trong thành nghe l©i nói này và thÃy thÀn l¿c Çó, liŠn phát tâm Vô ThÜ®ng Chánh ñ£ng Chánh Giác, vì th‰ nên con không Çáng ljn thæm bŒnh.

 

***

 

Ngoài ra các BÒ Tát, m‡i m‡i ÇŠu Çem b°n duyên cûa mình båch PhÆt và thuÆt låi l©i cûa duy ma CÆt nhÜ th‰, ÇŠu nói ch£ng xÙng Çáng ljn thæm bŒnh Ngài.

 

*****