PH…M QUÁN CHÚNG SANH
TH­ BY
 
BÃy gi©, Væn Thù hÕi duy ma CÆt r¢ng:
 
BÒ Tát nên quán chúng sanh nhÜ th‰ nào?
 
Duy ma CÆt nói:
 
Ví nhÜ nhà huyÍn thuÆt thÃy ngÜ©i huyÍn cûa mình hóa ra. BÒ Tát nên quán chúng sanh nhÜ th‰. NhÜ ngÜ©i trí thÃy træng trong nܧc, thÃy hình trong gÜÖng, nhÜ dÜÖng diŒm, nhÜ ti‰ng vang, nhÜ mây gi»a tr©i. cho ljn nh»ng vÆt ch£ng th‹ tܪng tÜ®ng nhÜ: lông rùa, sØng thÕ, v.v... BÒ Tát nên quán chúng sanh nhÜ th‰.
 
Væn Thù nói:
 
N‰u BÒ Tát quán nhÜ th‰ làm sao hành viŒc ?
 
Duy ma CÆt nói:
 
BÒ Tát quán nhÜ th‰ rÒi t¿ nghï r¢ng: ta nên vì chúng sanh thuy‰t pháp này. ƒy tÙc là hånh TØ chÖn thÆt. Hånh TØ tÎch diŒt vì vÓn vô sanh. Hånh TØ ch£ng nóng näy vì vô phiŠn não. Hånh TØ bình Ç£ng vì tam th‰ bình Ç£ng. Hånh TØ vô tranh vì vô sª khªi. Hånh TØ bÃt nhÎ vì trong ngoài bÃt h®p. Hånh TØ ch£ng hoåi vì vÓn là không thÆt. Hånh TØ kiên cÓ vì tâm ch£ng hoåi diŒt. Hånh TØ trong såch vì pháp tánh trong såch. Hånh TØ vô biên vì nhÜ hÜ không. Hånh TØ a la Hán vì phá k‰t t¥c phiŠn não. Hånh TØ BÒ Tát vì cho chúng sanh yên tâm. Hånh TØ NhÜ lai vì Ç¡c tܧng NhÜ NhÜ. Hånh TØ ChÜ PhÆt vì giác ng¶ chúng sanh. Hånh TØ t¿ nhiên vì vô nhân mà Ç¡c. Hånh TØ BÒ ñŠ vì bình Ç£ng
nhÃt vÎ. Hånh TØ vô Ç£ng vì Çoån dÙt ái nhiÍm. Hånh TØ Çåi bi vì dÅn d¡t theo ñåi ThØa. Hånh TØ ch£ng nhàm chán vì quán pháp Không,Vô Ngã. Hånh TØ pháp thí vì ch£ng luy‰n ti‰c. Hånh TØ trì gi§i vì Ƕ ngÜ©i phá gi§i. Hånh TØ nhÅn nhøc vì h¶ cho mình và ngÜ©i. Hånh TØ tinh tÃn vì gánh vác chúng sanh. Hånh TØ thiŠn ÇÎnh vì ch£ng th† thiŠn vÎ. Hånh TØ trí huŒ vì vô sª bÃt tri. Hånh TØ phÜÖng tiŒn vì thÎ hiŒn tÃt cä. Hånh TØ ch£ng Än dÃu vì tâm trong såch ngay th£ng. Hånh TØ thâm tâm vì ch£ng hành tåp nhiÍm. Hånh TØ ch£ng dÓi vì ch£ng hÜ giä. Hånh TØ an låc vì khi‰n ngÜ©i ÇÜ®c an vui cûa PhÆt. Hånh TØ cûa BÒ Tát là nhÜ th‰.
 
Væn Thù låi hÕi:
 
Th‰ nào là Bi?
 
ñáp:
 
Công ÇÙc sª hành cûa BÒ Tát ÇŠu cùng chung v§i tÃt cä chúng sanh.
 
Th‰ nào là ?
 
Hoan hÌ làm viŒc chúng sanh mà ch£ng hÓi ti‰c.
 
Th‰ nào là ?
 
Dù làm viŒc phܧc ÇÙc mà ch£ng có mong cÀu chi cä.
 
Væn Thù låi hÕi:
 
ñÓi v§i sanh tº Çáng s®, BÒ Tát nên y nÖi Çâu?
 
ñáp:
 
Nên y nÖi sÙc công ÇÙc cûa NhÜ Lai.
 
BÒ Tát muÓn y sÙc công ÇÙc cûa NhÜ lai phäi trø nÖi nào?
 
Nên trø nÖi Ƕ thoát chúng sanh.
 
MuÓn Ƕ thoát chúng sanh phäi trØ nh»ng gì?
 
MuÓn Ƕ thoát chúng sanh, nên trØ phiŠn não cûa h†.
 
MuÓn trØ phiŠn não phäi hành th‰ nào?
 
Nên hành nÖi chánh niŒm.
 
Th‰ nào là hành nÖi chánh niŒm?
 
Nên hành ch£ng sanh, ch£ng diŒt.
 
Pháp nào ch£ng sanh, pháp nào ch£ng diŒt?
 
BÃt thiŒn ch£ng sanh, thiŒn pháp ch£ng diŒt.
 
ThiŒn v§i bÃt thiŒn lÃy gì làm gÓc?
 
LÃy thân làm gÓc.
 
Thân lÃy gì làm gÓc?
 
LÃy tham døc làm gÓc.
 
Tham døc lÃy gì làm gÓc?
 
LÃy hÜ v†ng phân biŒt làm gÓc.
 
HÜ v†ng phân biŒt lÃy gì làm gÓc?
 
LÃy Çiên Çäo tܪng làm gÓc.
 
ñiên Çäo tܪng lÃy gì làm gÓc?
 
LÃy Vô trø làm gÓc.
 
Vô trø lÃy gì làm gÓc?
 
Vô trø thì ch£ng có gÓc.
 
Nói ljn Çây, duy ma CÆt liŠn nhÃn månh r¢ng:
 
Væn Thù! TØ gÓc Vô trø lÆp tÃt cä các pháp. NhÜ th‰ là thÆt Vô Sª Trø vÆy.
 
BÃy gi©, trong phòng duy ma CÆt có m¶t Thiên n» thÃy các vÎ Tr©i ngÜ©i Çang nghe thuy‰t pháp, liŠn hiŒn hình thiên n» rãi hoa trên thân các BÒ Tát và Çåi ÇŒ tº. hoa ljn thân các BÒ Tát liŠn rÖi xuÓng ÇÃt, ljn các Çåi ÇŒ tº thì dính trên thân ch£ng rÖi xuÓng. TÃt cä ÇŒ tº dùng thÀn l¿c phûi hoa cÛng ch£ng phûi r§t.
 
Lúc Ãy, thiên n» hÕi Xá L®i PhÃt r¢ng:
 
Tåi sao phûi hoa?
 
ñáp:
 
Hoa nÀy ch£ng Çúng pháp nên phûi.
 
Thiên n» nói:
 
Ch§ bäo hoa này ch£ng Çúng pháp. Tåi sao? Vì hoa này ch£ng có phân biŒt, tåi nhÖn giä t¿ sanh phân biŒt tܪng mà thôi. NgÜ©i ª nÖi PhÆt pháp xuÃt gia, có tâm phân biŒt là ch£ng Çúng pháp, n‰u ch£ng phân biŒt tÙc là Çúng pháp. nay thº xem các vÎ BÒ Tát ch£ng dính hoa là vì Çã Çoån diŒt phân biŒt tܪng vÆy. Ví nhÜ ngÜ©i Çang có khi‰p s® thì phi nhÖn m§i ÇÜ®c dÎp mê ho¥c. CÛng th‰, các vÎ ÇŒ tº vì Çang s® sanh tº thì s¡c, thanh, hÜÖng, vÎ, xúc m§i ÇÜ®c dÎp mê ho¥c. KÈ Çã lìa ÇÜ®c khi‰p s® thì tÃt cä ngÛ døc ÇŠu ch£ng th‹ mê ho¥c. KÈ ki‰t tÆp (tÆp khí trói bu¶c) chÜa såch, hoa m§i dính vào thân. KÈ ki‰t tÆp Çã såch thì hoa ch£ng dính vÆy.
 
Xá L®i PhÃt hÕi:
 
Thiên n» ª trong phòng này ÇÜ®c bao lâu?
 
ñáp:
 
Tôi ª trong phòng này lâu nhÜ ông ÇÜ®c giäi thoát.
 
Ÿ Çây lâu chæng?
 
NhÜ ông giäi thoát cÛng có lâu mau sao?
 
Xá L®i PhÃt im l¥ng ch£ng Çáp.
 
Thiên n» hÕi:
 
Tåi sao bÆc kÿ c¿u ñåi Trí låi nín l¥ng?
 
ñáp:
 
S¿ giäi thoát vÓn ch£ng ngôn thuy‰t, nên tôi ch£ng bi‰t nói gì.
 
Thiên n» nói:
 
Ngôn thuy‰t væn t¿ ÇŠu là tܧng giäi thoát. Tåi sao? Vì s¿ giäi thoát ch£ng ª trong, ngoài và khoäng gi»a. Væn t¿ cÛng nhÜ th‰. cho nên, Xá L®i PhÃt! Ch£ng có s¿ lìa væn t¿ mà thuy‰t pháp giäi thoát. Tåi sao? Vì tÃt cä các pháp là tܧng giäi thoát rÒi.
 
Xá L®i PhÃt hÕi:
 
Ch£ng cÀn lìa tham sân si mà ÇÜ®c giäi thoát Ü?
 
ñáp:
 
PhÆt vì ÇÓi v§i kÈ tæng thÜ®ng mån mà nói lìa tham sân si là giäi thoát mà thôi. N‰u kÈ ch£ng phäi tæng thÜ®ng mån thì PhÆt nói tánh tham sân si tÙc là giäi thoát vÆy.
 
Xá L®i PhÃt nói:
 
Lành thay! Lành thay! Nàng Ç¡c ÇÜ®c gì, chÙng ÇÜ®c gì mà biŒn tài nhÜ th‰?
 
Thiên n» Çáp:
 
Tôi vô Ç¡c vô chÙng nên biŒn tài nhÜ th‰. Tåi sao? Vì kÈ có Ç¡c có chÙng ª nÖi PhÆt pháp g†i là tæng thÜ®ng mån.
 
Xá L®i PhÃt hÕi:
 
Nàng ª nÖi tam thØa có chí cÀu gì?
 
ñáp:
 
Dùng pháp thanh Væn hóa Ƕ chúng sanh thì tôi làm thanh Væn. Dùng pháp nhân duyên hóa Ƕ chúng sanh thì tôi làm Duyên Giác. Dùng pháp Çåi bi hóa Ƕ chúng sanh thì tôi làm ñåi ThØa.
 
Xá L®i PhÃt! NhÜ ngÜ©i vào rØng huÿnh hoa, chÌ ngºi mùi hÜÖng huÿnh hoa, ch£ng ngºi mùi hÜÖng khác. CÛng th‰, n‰u vào phòng này, chÌ ngºi mùi hÜÖng cûa công ÇÙc PhÆt, ch£ng Üa ngºi mùi hÜÖng cûa công ÇÙc nhÎ thØa.
 
Xá L®i PhÃt! Nh»ng vÎ Thích Phåm TÙ Thiên VÜÖng và Thiên Long, qu›, thÀn, v.v... vào trong phòng này, ÇÜ®c nghe ThÜ®ng nhÖn giäng thuy‰t chánh pháp, ÇŠu Üa mùi hÜÖng công ÇÙc PhÆt mà phát tâm ñåi ThØa.
 
Xá L®i PhÃt! Tôi ª phòng này mÜ©i hai næm, chÜa tØng nghe pháp nhÎ thØa, chÌ nghe PhÆt pháp Çåi tØ Çåi bi bÃt khä tÜ nghì cûa BÒ tát.
 
Xá L®i PhÃt! Phòng này thÜ©ng hiŒn tám thÙ pháp khó Ç¡c, chÜa tØng có. Tám thÙ Ãy là:
 
1) trong phòng thÜ©ng có ánh sáng màu vàng ngày Çêm chi‰u soi, ch£ng nh© ánh sáng nhÆt nguyŒt.
2) KÈ vào phòng này ch£ng bÎ các cÃu bÄn làm cho phiŠn não.
3) trong phòng này thÜ©ng có Thích Phåm TÙ Thiên VÜÖng và BÒ Tát ª nÖi phÜÖng khác ljn tø h®p ch£ng gián Çoån.
4) Phòng này thÜ©ng thuy‰t sáu ba la MÆt và pháp bÃt thÓi chuy‹n.
5) Phòng này thÜ©ng tr‡i âm nhåc bÆc nhÃt cûa tr©i ngÜ©i, vang ra vô lÜ®ng pháp âm.
6) Phòng này có bÓn kho tàng l§n chÙa ÇÀy bºu vÆt, cÙu giúp kÈ nghèo, hÍ cÀu liŠn ÇÜ®c.
7) Phòng này vô lÜ®ng chÜ PhÆt nÖi mÜ©i phÜÖng nhÜ PhÆt Thích Ca, PhÆt a di ñà cho ljn PhÆt SÜ Tº Hܪng, PhÆt NhÃt Thi‰t L®i Thành v.v... khi ThÜ®ng nhÖn khªi niŒm, liŠn ÇŠn r¶ng thuy‰t pháp tång bí mÆt cûa chÜ PhÆt, thuy‰t xong trª vŠ.
8) Phòng này tÃt cä cung ÇiŒn cûa chÜ Thiên và cõi TÎnh Ƕ cûa chÜ PhÆt ÇŠu hiŒn trong Çó.
 
ƒy là tám thÙ pháp chÜa tØng có.
 
Xá L®i PhÃt! Phòng này thÜ©ng hiŒn tám pháp nhÜ th‰. NgÜ©i thÃy viŒc bÃt khä tÜ nghì này, Çâu còn Üa pháp thanh Væn n»a!
 
Xá L®i PhÃt hÕi:
 
Nàng sao ch£ng chuy‹n bi‰n thân n» Çi?
 
Thiên n» Çáp:
 
Tôi tØ mÜ©i hai næm cÀu tܧng ngÜ©i n» tr†n bÃt khä Ç¡c mà chuy‹n cái gì? Ví nhÜ nhà huyÍn thuÆt hóa ra huyÍn n». N‰u có ngÜ©i hÕi sao ch£ng chuy‹n bi‰n thân n» Çó Çi, vÆy ngÜ©i hÕi Çó có Çúng không?
 
Xá L®i PhÃt nói:
 
Không å! HuyÍn ch£ng tܧng nhÃt ÇÎnh, làm sao mà chuy‹n.
 
Thiên n» nói:
 
TÃt cä pháp ch£ng có tܧng nhÃt ÇÎnh cÛng nhÜ th‰, sao låi hÕi ch£ng chuy‹n bi‰n thân n» Çi!
 
TÙc thì thiên n» dùng sÙc thÀn thông bi‰n Xá L®i PhÃt thành Thiên n», t¿ mình hóa thân nhÜ Xá L®i PhÃt mà hÕi r¢ng:
 
Sao ch£ng chuy‹n bi‰n thân n» Çi?
 
Xá L®i PhÃt mang tܧng thân n» mà Çáp r¢ng:
 
Nay tôi ch£ng bi‰t tåi sao chuy‹n bi‰n làm thân n»?
 
Thiên n» nói:
 
N‰u Xá L®i PhÃt chuy‹n ÇÜ®c thân n» này, thì tÃt cä thân n» cÛng chuy‹n ÇÜ®c. NhÜ Xá L®i PhÃt ch£ng phäi ngÜ©i n» mà hiŒn thân n», tÃt cä ngÜ©i n» cÛng nhÜ th‰, dù hiŒn thân n» mà ch£ng phäi ngÜ©i n». cho nên phÆt thuy‰t: TÃt cä pháp phi nam, phi n».
 
TÙc thì Thiên n» thu nhi‰p thÀn l¿c låi, thân Xá L®i PhÃt trª låi nhÜ cÛ. Thiên n» hÕi Xá L®i PhÃt r¢ng:
 
Tܧng thân n» cûa ông nay còn Çâu?
 
Xá L®i PhÃt nói:
 
Tܧng thân n» ch£ng còn, ch£ng không còn.
 
Thiên n» nói:
 
TÃt cä pháp cÛng nhÜ th‰, ch£ng còn, ch£ng không còn. S¿ ch£ng còn, ch£ng không còn Çó là do PhÆt sª thuy‰t.
 
Xá L®i PhÃt hÕi Thiên n»:
 
Nàng diŒt nÖi Çây, rÒi së sanh nÖi nào?
 
ñáp:
 
PhÆt bi‰n hóa sª sanh. Tôi cÛng theo Çó sanh.
 
N‰u PhÆt bi‰n hóa sª sanh thì ch£ng phäi diŒt và sanh. Chúng sanh cÛng ch£ng phäi diŒt và sanh.
 
Xá L®i PhÃt hÕi:
 
Nàng bao lâu së Ç¡c Vô ThÜ®ng BÒ ñŠ?
 
ñáp:
 
Khi Xá L®i PhÃt trª låi phàm phu thì tôi së thành Vô ThÜ®ng BÒ ñŠ.
 
Xá L®i PhÃt nói:
 
Tôi làm phàm phu thì ch£ng có ch‡ Çúng.
 
Tôi Ç¡c Vô ThÜ®ng BÒ ñŠ cÛng ch£ng có ch‡ Çúng. Tåi sao? BÒ ñŠ ch£ng nÖi trø, nên ch£ng có kÈ Ç¡c.
 
Xá L®i PhÃt nói:
 
Nay chÜ PhÆt Ç¡c Vô ThÜ®ng BÒ ñŠ, Çã Ç¡c, së Ç¡c nhÜ h¢ng sa. Nh»ng viŒc này g†i là gì?
 
ƒy là dùng væn t¿, sÓ lÜ®ng cûa th‰ tøc mà nói có tam th‰, chÙ ch£ng phäi BÒ ñŠ có quá khÙ, hiŒn tåi, vÎ lai.
 
Xá L®i PhÃt! Ông Ç¡c Çåo a la Hán Ü?
 
ñáp:
 
Vì vô sª Ç¡c mà Ç¡c.
 
Thiên n» nói:
 
ChÜ PhÆt BÒ Tát cÛng th‰. Vì vô sª Ç¡c mà Ç¡c.
 
BÃy gi© duy ma CÆt nói v§i Xá L®i PhÃt r¢ng:
 
Thiên n» này Çã tØng cúng dÜ©ng chín mÜÖi hai Ùc chÜ PhÆt. ñã Ç¡c du hí thÀn thông cûa BÒ Tát, nguyŒn l¿c ÇÀy Çû, Ç¡c Vô sanh Pháp NhÅn, trø nÖi ch£ng thÓi chuy‹n. Vì b°n nguyŒn, nên tùy š thÎ hiŒn Ç‹ giáo hóa chúng sanh.
 
*****