PhÄm PhÆt ñåo
TH­ TÁM
 
BÃy gi©, Væn Thù hÕi duy ma CÆt r¢ng:
 
Th‰ nào là BÒ Tát thông Çåt PhÆt Çåo?
 
Duy ma CÆt nói:
 
N‰u BÒ Tát hành nÖi phi Çåo g†i là thông Çåt PhÆt Çåo.
 
HÕi:
 
Th‰ nào là BÒ Tát hành nÖi phi Çåo?
 
ñáp:
 
N‰u BÒ Tát gây t¶i ngÛ ngÎch mà ch£ng có buÒn giÆn, ljn nÖi ÇÎa ngøc mà ch£ng có t¶i cÃu, ljn nÖi súc sanh mà ch£ng có vô minh kiêu mån, ljn nÖi ngå qu› mà ÇÀy Çû công ÇÙc, ljn cõi s¡c gi§i và vô s¡c gi§i mà ch£ng cho là thù th¡ng, thÎ hiŒn tham døc mà lìa các nhiÍm Ç¡m, thÎ hiŒn sân hÆn mà ÇÓi v§i chúng sanh ch£ng có quái ngåi, thÎ hiŒn ngu si mà dùng trí huŒ ÇiŠu phøc tâm mình, thÎ hiŒn tham lam bÕn xÈn mà bÕ tÃt cä cûa cäi, ch£ng ti‰c thân mång. ThÎ hiŒn phá gi§i mà an trø tÎnh gi§i, cho ljn có t¶i nhÕ cÛng rÃt s® hãi. ThÎ hiŒn giÆn d» mà thÜ©ng tØ bi nhÅn nhøc, thÎ hiŒn giãi Çãi mà siêng tu công ÇÙc, thÎ hiŒn tán loån mà thÜ©ng niŒm chánh ÇÎnh, thÎ hiŒn ngu si mà thông Çåt trí huŒ th‰ gian và xuÃt th‰ gian, thÎ hiŒn si‹m khúc giä dÓi mà khéo dùng phÜÖng tiŒn tùy theo nghïa kinh, thÎ hiŒn kiêu mån mà xem chúng sanh cÛng nhÜ cÀu Çò Ƕ ngÜ©i. ThÎ hiŒn phiŠn não mà tâm thÜ©ng thanh tÎnh, thÎ hiŒn nhÆp ma mà tùy thuÆn trí huŒ PhÆt ch£ng theo Çåo khác. ThÎ hiŒn thanh Væn mà vì chúng sanh thuy‰t nh»ng pháp chÜa tØng nghe, thÎ hiŒn Duyên Giác mà thành t¿u Çåi bi giáo hóa chúng sanh, thÎ hiŒn nghèo nàn mà có công ÇÙc vô tÆn, thÎ hiŒn tàn tÆt mà ÇÀy Çû tܧng tÓt Ç‹ t¿ trang nghiêm, thÎ hiŒn hå tiŒn mà sanh trong chûng tánh PhÆt, ÇÀy Çû công ÇÙc. ThÎ hiŒn Óm y‰u xÃu xí mà ÇÜ®c thân na la Diên (tܧng Çoan trang hùng mãnh) tÃt cä chúng sanh ÇŠu ham g¥p, thÎ hiŒn già bŒnh mà dÙt h£n gÓc bŒnh, siêu viŒt sanh tº. ThÎ hiŒn giàu sang mà quán pháp vô thÜ©ng thÆt ch£ng lòng tham, thÎ hiŒn có thê thi‰p tÿ n» mà thÜ©ng xa lìa bùn lÀy ngÛ døc, thÎ hiŒn nÖi ngu Ƕn mà thành t¿u biŒn tài, ch£ng mÃt T°ng trì, thÎ hiŒn vào tà Çåo mà dùng tà Çåo cÙu Ƕ chúng sanh, thÎ hiŒn vào kh¡p các Çåo mà Çoån dÙt các nhân duyên, thÎ hiŒn nÖi Ni‰t Bàn mà ch£ng dÙt sanh tº. Væn Thù! BÒ Tát hành nÖi phi Çåo nhÜ th‰ g†i là thông Çåt PhÆt Çåo.
 
BÃy gi©, duy ma CÆt hÕi Væn Thù:
 
Th‰ nào là håt giÓng NhÜ Lai?
 
ñáp:
 
Có thân là håt giÓng NhÜ Lai. Vô minh có ái là giÓng, tham sân si là giÓng, tÙ Çiên Çäo là giÓng, ngÛ cái (ngÛ døc) là giÓng, løc nhÆp là giÓng, thÃt thÙc xÙ là giÓng, bát tà pháp là giÓng, cºu não là giÓng, thÆp bÃt thiŒn Çåo ... là giÓng. Nói tóm låi, sáu mÜÖi hai ki‰n chÃp và tÃt cä phi‰n não ÇŠu là håt giÓng PhÆt.
 
HÕi:
 
Tåi sao?
 
ñáp:
 
N‰u kÈ thÃy vô vi vào chánh vÎ thì ch£ng th‹ còn phát Tâm Vô ThÜ®ng BÒ ñŠ n»a. Ví nhÜ ch‡ gò cao ch£ng th‹ sanh hoa sen, mà nÖi bùn lÀy Äm thÃp m§i sanh hoa sen. CÛng th‰, kÈ thÃy pháp vô vi vào chánh vÎ thì ch£ng còn có th‹ sanh khªi PhÆt pháp, trong bùn lÀy phiŠn não m§i có chúng sanh sanh khªi PhÆt pháp thôi. NhÜ gieo giÓng nÖi hÜ không thì ch£ng th‹ sanh khªi, ª ÇÃt phân bùn m§i tÓt tÜÖi ÇÜ®c. CÛnh th‰, kÈ vào vô vi chánh vÎ ch£ng sanh khªi PhÆt pháp, kÈ có ngã ki‰n nhÜ núi tu di còn có th‹ phát tâm Vô ThÜ®ng BÒ ñŠ, sanh khªi PhÆt pháp. Nên bi‰t tÃt cä phiŠn não là håt giÓng NhÜ Lai, ví nhÜ ch£ng xuÓng bi‹n cä thì ch£ng ÇÜ®c b»u châu vô giá. CÛng th‰, ch£ng vào bi‹n phiŠn não thì ch£ng th‹ Ç¡c ng†c báu NhÃt Thi‰t Trí vÆy.
 
Lúc Ãy ñåi ca Di‰p tán thán r¢ng:
 
Lành thay! Lành thay! Væn Thù! L©i này rÃt Çúng. ThÆt nhÜ l©i ông nói, b†n trÀn lao m§i là håt giÓng cûa NhÜ Lai, nay chúng tôi ch£ng còn có th‹ phát tâm Vô ThÜ®ng BÒ ñŠ. NgÜ©i mang t¶i ngÛ vô gián còn có th‹ phát tâm sanh nÖi PhÆt pháp, mà chúng tôi Çây tr†n ch£ng th‹ phát, ví nhÜ nh»ng ngÜ©i ngÛ cæn Çã hÜ, ÇÓi v§i ngÛ døc ch£ng còn cäm xúc. CÛng th‰, hàng thanh Væn Çã dÙt phiŠn não trói bu¶c, xem PhÆt pháp ch£ng còn ích l®i gì nên ch£ng phát nguyŒn n»a.
 
Cho nên, Væn Thù! Phàm phu ª nÖi PhÆt pháp có bi‰n chuy‹n mà thanh Væn thì không. Tåi sao? Phàm phu nghe PhÆt pháp dÜ®c sanh khªi Çåo tâm vô thÜ®ng, ch£ng dÙt håt giÓng tam Bäo. DÅu cho thanh Væn suÓt Ç©i nghe PhÆt pháp và ÇÜ®c sÙc vô úy v.v... chung qui ch£ng th‹ phát Çåo tâm vô thÜ®ng.
 
Khi Ãy, trong H¶i có vÎ BÒ Tát tên Ph° HiŒn S¡c Thân hÕi duy ma CÆt r¢ng:
 
Cha mË, v® con, thân nhân, quy‰n thu¶c, thÀy trò, tri thÙc cûa cÜ sï m‡i m‡i là ai? Tÿ n», tôi t§, voi ng¿a, xe c¶ nay ª nÖi nào?
 
Duy ma CÆt dùng bài kŒ Çáp r¢ng:
 
TR´ là mË BÒ Tát,
PHÐ÷NG TIN g†i là cha,
ñåo sÜ tÃt cä chúng,
ñŠu tØ Çó sinh ra.
PHÁP H· chính là v®,
TÂM T¯ bi là gái,
TÂM TH€NH THT là trai,
KHÔNG TÎCH là nhà cºa.
TR„N lao là ÇŒ tº,
Tùy š Ç‹ giáo hóa,
ñåo phÄm thiŒn tri thÙc.
Do Çó thành chánh giác.
PHÁP LøC ñ¶ là bån,
T­ NHIP là ca n»,
Xܧng ngâm tøng l©i pháp,
LÃy Çó làm âm nhåc.
 
***
 
T˜NG TRµ là vÜ©n bông,
VÔ LU là rØng cây,
GIÁC TÂM là diŒu hoa,
Giäi thoát trí huŒ quä.
BÁT GII là ao t¡m,
Nܧc ñÎnh l¥ng trong ÇÀy.
Bäy thÙ hoa trong såch,
ñ‹ t¡m ngÜ©i không nhÖ.
NgÛ thông voi ng¿a chåy,
ñI TH¯A là xe c¶,
NHƒT TÂM là phu xe,
Dåo nÖi BÁT CHÁNH ñåo
 
***
 
Tܧng tÓt Ç‹ nghiêm thân,
Và trang Çi‹m dung måo,
H˜ thn làm quÀn áo,
THÂM TÂM làm tràng hoa,
Giàu sang ÇÀy thÃt bºu.
Giáo th† sanh l®i tÙc,
Tu hành theo sª thuy‰t,
HÒi hܧng là l®i l§n.
T­ THI"N làm sàng t†a,
TØ nÖi TÎnh mång sanh.
ña væn thêm trí huŒ.
ƒy là ti‰ng t¿ giác.
Món æn: Pháp cam lÒ,
Nܧc uÓng : vÎ giäi thoát,
T¡m rºa là TÎNH TÂM,
HÐ÷NG hoa là GII PH…M,
TrØ dËp phiŠn não t¥c,
DÛng cäm ch£ng ai b¢ng.
Hàng phøc bÓn thÙ ma,
Phܧn th¡ng d¿ng Çåo tràng, (1)
Dù bi‰t ch£ng sanh diŒt,
PhÜÖng tiŒn hiŒn có sanh.
HiŒn kh¡p các quÓc Ƕ,
NhÜ m¥t tr©i soi kh¡p.
Cúng dÜ©ng kh¡p mÜ©i phÜÖng,
Vô lÜ®ng Ùc NhÜ Lai,
ChÜ PhÆt và thân mình,
Ch£ng có phân biŒt tܪng.
 
Ghi chú :
Phܧn th¡ng : Ÿ ƒn ñ¶, hÍ biŒn luÆn PhÆt pháp ÇÜ®c th¡ng l®i thì d¿ng lÆp phܧng th¡ng. Ÿ nÖi Çåo tràng hàng ma cÛng d¿ng lÆp phܧng th¡ng Ç‹ tÕ s¿ th¡ng l®i.
 
***
 
Dù bi‰t các cõi PhÆt,
Và chúng sanh tánh không,
Mà thÜ©ng tu tÎnh Ƕ.
Giáo hóa kh¡p m‡i loài,
BÒ Tát vô úy l¿c,
Oai nghi và s¡c thinh,
Cùng hiŒn trong nhÃt th©i.
Bi‰t rõ viŒc ma chúng,
Mà theo hành cûa h†.
 
***
 
Khéo dùng trí phÜÖng tiŒn,
Mà tùy š thÎ hiŒn.
Ho¥c hiŒn già, bŒnh, ch‰t,
Thành t¿u cho chúng sanh.
LiÍu tri nhÜ huyÍn hóa,
Thông Çåt ch£ng chܧng ngåi.
HiŒn ki‰p hÕa cháy tan,
Tr©i ÇÃt ÇŠu trÓng r‡ng,
N‰u chúng sanh chÃp thÜ©ng,
Thì cho bi‰t vô thÜ©ng.
Vô sÓ Ùc chúng sanh.
Cùng nhau thÌnh BÒ Tát,
NhÃt th©i ljn nhà h†,
Dåy cho hܧng Çåo PhÆt,
Phép chú và kinh sách,
V§i công thÜÖng - kÏ nghŒ,
ñŠu hiŒn làm viŒc này.
L®i ích cho chúng sanh,
Các Çåo pháp th‰ gian,
Thäy xuÃt gia trong Çó,
ñÜ®c giäi mê cho ngÜ©i,
Mà ch£ng dža tà ki‰n.
Ho¥c làm Nh¿t nguyŒt thiên,
Phåm VÜÖng chúa th‰ gi§i,
Ho¥c ÇÎa thûy hÕa phong,
Ho¥c g¥p có bŒnh dÎch,
HiŒn làm các dÜ®c thäo,
NgÜ©i ÇÜ®c uÓng thuÓc Çó,
BŒnh trØ, Ƕc cÛng tiêu.
 
***
 
Trong Ç©i có Çói khát,
HiŒn làm Çò æn uÓng,
Trܧc cÙu Çói khát h†,
Sau giäng dåy PhÆt pháp.
 
***
 
Trong Ç©i có chi‰n tranh,
Khi‰n khªi tâm tØ bi,
Hóa Ƕ nh»ng chúng sanh,
Trø nÖi ÇÃt vô tranh.
Hai trÆn Çang Çánh nhau,
Mà giúp bên sÙc y‰u,
HiŒn oai th‰ BÒ Tát,
Hàng phøc khi‰n giäi hòa.
 
***
 
Trong tÃt cä quÓc Ƕ,
Ch‡ nào có ÇÎa ngøc,
Thì Çi ljn nÖi Çó,
CÙu v§t kh° não h†,
Trong tÃt cä quÓc Ƕ,
Súc sinh æn nuÓt nhau,
ThÎ hiŒn sanh nÖi Çó,
Giäi oán thù cho h†.
Dù th† nÖi ngÛ døc,
Mà cÛng hiŒn tu thiŠn,
Khi‰n tâm ma rÓi loån,
Ch£ng có dÎp khuÃy phá,
Trong lºa sanh hoa sen,
ƒy là viŒc hy h»u.
Th† døc mà thành ThiŠn,
Hy h»u cÛng nhÜ th‰.
 
***
 
Ho¥c hiŒn làm dâm n»,
Dø kÈ mê s¡c ÇËp,
Trܧc dùng døc lôi kéo,
Sau khi‰n vào trí PhÆt.
Ho¥c làm chû trong Ãp,
Ho¥c làm thÀy khách buôn,
QuÓc sÜ và Çåi thÀn,
ñ‹ l®i ích chúng sanh.
 
***
 
Ch‡ nào có kÈ nghèo,
HiŒn làm kho vô tÆn,
Nhân Çó khuyên dåy h†,
Khi‰n phát BÒ ñŠ Tâm.
G¥p kiêu cæng ngã mån,
Thì hiŒn làm l¿c sï,
ñ‹ hàng phøc cÓng cao,
Khi‰n trø vô thÜ®ng Çåo.
Nh»ng ngÜ©i hay s® sŒt,
Trܧc thí pháp vô úy,
Sau khi‰n phát Çåo tâm,
Cho h† ÇÜ®c an ûi.
Ho¥c hiŒn lìa dâm døc,
Mà làm tiên ngÛ thông,
DÅn d¡t cho chúng sanh,
Khi‰n trø gi§i nhÅn tØ.
 
***
 
ThÃy ngÜ©i cÀn hÀu hå,
HiŒn làm kÈ tôi t§,
Cho h† ÇÜ®c vui lòng,
Nhân Çó phát Çåo tâm.
Khéo dùng sÙc phÜÖng tiŒn,
Tùy theo nhu cÀu h†,
ñ‹ giúp cho ÇÀy Çû,
ñ‹ ÇÜ®c vào PhÆt Çåo.
 
***
 
ñåo pháp nhiŠu vô lÜ®ng,
Sª hành ch£ng b© b‰n,
Trí huŒ l§n vô biên,
ñ¶ thoát vô sÓ chúng.
Giä sº tÃt cä PhÆt,
NÖi vô sÓ Ùc ki‰p,
Tán thán công ÇÙc Ãy,
CÛng ch£ng th‹ h‰t ÇÜ®c,
Ai nghe pháp nhÜ th‰,
Ch£ng phát BÒ ñŠ Tâm!
TrØ Xi‹n ñŠ ch£ng tin,
Và ngu si vô trí.
 
*****