Nha^.n DDi.nh ve^` mo^.t chie^'n di.ch dda'nh pha' nha('m va`o hdvn
trong tho+`i gian ga^`n dda^y, mo^.t so^' y' kie^'n ddu+o+.c pha't bie^?u du+o+'i nhie^`u hi`nh thu+'c ve^` mo^.t so^' va^'n dde^` lie^n quan dde^'n ti`nh hi`nh no^.i bo^. HDVN. DDe^? giu'p chu'ng ta nha^.n ddi.nh ti`nh hi`nh theo ddu'ng ta^`m mu+'c cu?a no', to^i xin tri`nh ba`y mo^.t so^' suy nghi~ sau dda^y. DDe^? co' mo^.t ca'i nhi`n bao qua't ve^` toa`n bo^. va^'n dde^`, to^i se~ dde^` ca^.p dde^'n nhu+~ng ddie^?m sau: Nha^.n ddi.nh ve^` ti`nh hi`nh hdvn - The^? thu+'c ba^`u cu+? - Va^'n dde^` chi'nh tri. - Nhu+~ng ngu+o+`i cho^'ng ddo^'i la` ai\?
1. Nha^.n ddi.nh ve^` ti`nh hi`nh hdvn
Tra.i ho.p ba.n Tha(?ng Tie^'n 6 dda'nh da^'u mo^.t mu+'c pha't trie^?n ra^'t dda'ng ke^? cu?a phong tra`o HDVN. sau nhie^`u na(m xa^y du+.ng, cu?ng co^' vo+'i nhu+~ng co^' ga('ng lie^n tu.c, chu'ng ta la^`n la^`n xa^y du+.ng ddu+o+.c mo^.t phong tra`o co' the^? no'i la` vu+~ng ma.nh. Ta.i hoa Ky`, tu+` mo^.t so^' ddo+n vi. ro+`i ra.c, hoa.t ddo^.ng vo+'i ti'nh ca'ch cu.c bo^., chu'ng ta dda~ xa^y du+.ng ddu+o+.c mo^.t ma.ng lu+o+'i, co' lie^n la.c, co' mo^.t hu+o+'ng ddi, co' mo^.t ti`nh ddoa`n ke^'t. Nho+` he^. tho^'ng ca'c U?y vie^n pha't trie^?n lie^n la.c, chu'ng ta dda~ giu'p tha`nh la^.p mo^.t so^' ddo+n vi. mo+'i ta.i ca'c ddi.a phu+o+ng va` ke^'t ho+.p ngay tu+` dda^`u nhu+~ng ddo+n vi. ta^n la^.p va`o he^. tho^'ng HDVN. Nhu+ng co^ng ta'c na`y ta^'t nhie^n chu+a hoa`n ha?o, va` chu'ng ta ca^`n co^' ga('ng the^m nu+~a, nha^'t la` hu+o+'ng ve^` nhu+~ng ddo+n vi. o+? A^u cha^u, o+? mie^`n trung va` Ta^y Ba('c hoa Ky` (ca'c tie^?u bang Washington, oregon v.v.).
Ke^'t qua? cu?a nhu+~ng co^' ga('ng lie^n tu.c na`y ddu+o+.c nhi`n tha^'y mo^.t ca'ch cu. the^? ta.i Tra.i ho.p ba.n Tha(?ng Tie^'n 6.
Ve^` ma(.t to^? chu+'c, hdvn co' mo^.t to^? chu+'c ddu+o+.c duy tri` va` kho^ng ngu+`ng cu?ng co^' va` pha't trie^?n tu+` na(m 1983 dde^'n nay, ta.o ddu+o+.c mo^.t the^' ddu+'ng vu+~ng va`ng tre^n ma(.t quo^'c te^', to^? chu+'c mo^.t ca'ch lie^n tu.c va` dde^`u dda(.n nhu+~ng cuo^.c ho.p ba.n tre^n bi`nh die^.n the^' gio+'i. trong so^' ca'c ddoa`n the^? cu?a co^.ng ddo^`ng Vie^.t Nam, hdvn la` mo^.t trong so^' ra^'t i't ca'c ddoa`n the^?:
- Co' mo^.t to^? chu+'c vu+~ng ma.nh va` be^`n bi?, sinh hoa.t lie^n tu.c ho+n 15 na(m qua.
- Co' uy ti'n trong co^.ng ddo^`ng va` ddu+o+.c su+. ha^.u thua^?n hoa`n toa`n cu?a mo^.t to^? chu+'c quo^'c te^' thanh thie^'u nie^n co' a?nh hu+o+?ng ro^.ng lo+'n tre^n the^' gio+'i nhu+ To^? chu+'c Hu+o+'ng DDa.o The^' Gio+'i.
Nhu+~ng nha^.n ddi.nh tre^n dda^y kho^ng pha?i la` nhu+~ng y' kie^'n chu? quan, ma` la` nhu+~ng nha^.n xe't kha'ch quan cu?a nhu+~ng ngu+o+`i ddu+'ng ngoa`i phong tra`o nha^.n ddi.nh ve^` chu'ng ta, ddie^?n hi`nh la` nhu+~ng y' kie^'n pha't bie^?u tre^n ba'o Ngu+o+`i Vie^.t (California) hay tre^n ba'o Nga`y nay (Houston) pha't ha`nh sau tra.i Tha(?ng Tie^'n 6.
2. The^? thu+'c ba^`u cu+? trong Ho^.i DDo^`ng trung U+o+ng hdvn
ban Thu+o+`ng Vu. hdtu la` co+ quan chi.u tra'ch nhie^.m pho^'i ho+.p sinh hoa.t hdvn do Ho^.i DDo^`ng trung U+o+ng nho'm ho.p tha`nh DDa.i Ho^.i DDo^`ng ba^`u le^n mo^~i 3 na(m mo^.t la^`n, nha^n di.p ca'c tra.i ho.p ba.n Tha(?ng Tie^'n. The^? thu+'c ba^`u cu+? kho^ng ngu+`ng ddu+o+.c tu chi'nh, ca?i tie^'n cho phu` ho+.p vo+'i ti`nh hi`nh pha't trie^?n kho^ng ngu+`ng cu?a phong tra`o HDVN.
Tho+`i gian dda^`u, tha`nh pha^`n ban Thu+o+`ng Vu. ddu+o+.c gio+'i ha.n o+? mu+'c to^'i thie^?u, ve^` sau, vi` nhu ca^`u pha't trie^?n va` thie^'t la^.p ma.ng lu+o+'i ca'c U?y vie^n pha't trie^?n lie^n la.c, ban Thu+o+`ng Vu. ddu+o+.c ta(ng cu+o+`ng le^n dde^'n khoa?ng 20 ngu+o+`i. DDe^? gia?n tie^.n ho'a co^ng ta'c ba^`u cu+? ta.i hdtu ne^n chi? co' Chu? ti.ch ban tv va` To^?ng Thu+ ky' (sau na`y the^m U?y vie^n kie^?m soa't ta`i cha'nh) ddu+o+.c dhd tru+.c tie^'p ba^`u le^n. Nhu+~ng U?y vie^n kha'c trong ban tv do Chu? ti.ch ban tv mo+`i va` dhd chua^?n y.
Co' 2 phu+o+ng thu+'c co' the^? dda(.t ra:
a) Ca'c U?y vie^n btv ddu+o+.c mo+`i kho^ng co' quye^`n ba^`u cu+? ta.i HDTU, tra'nh tru+o+`ng ho+.p Chu? ti.ch btv mo+`i nhu+~ng ngu+o+`i ddo^`ng y' vo+'i mi`nh dde^? ba^`u cho mi`nh va`o nhie^.m ky` ke^' tie^'p.
b) cho ca'c U?y vie^n ddu+o+.c mo+`i co' quye^`n ba^`u cu+? vi` nha^.n tha^'y kho^ng cho quye^`n ba^`u cu+? (tu+'c la` kho^ng co' quye^`n quye^'t ddi.nh khi lu+.a cho.n nhu+~ng ddu+o+`ng hu+o+'ng hoa.t ddo^.ng ca(n ba?n cu?a phong tra`o) la` mo^.t bie^.n pha'p ba^'t co^ng ddo^'i vo+'i nhu+~ng ngu+o+`i thu+o+`ng xuye^n ddo'ng go'p mo^.t ca'ch ti'ch cu+.c va`o co^ng vie^.c chung.
Vi` quan ddie^?m na`y ne^n ke^? tu+` dhd Tha(?ng Tie^'n 4 (1993), Tha(?ng Tie^'n 5 (1995) dde^'n Tha(?ng Tie^'n 6 (1998), ta^'t ca? ca'c U?y vie^n btv dde^`u co' quye^`n ba^`u cu+? ma` kho^ng ga^y ra y' kie^'n tha('c ma('c na`o. Nhu+ng cu`ng lu'c, ta.i ca'c ky` dhd no'i tre^n, the^? thu+'c ba^`u cu+? dde^`u ddu+o+.c ca?i tie^'n kho^ng ngu+`ng trong chie^`u hu+o+'ng ta(ng so^' phie^'u cu?a ca'c U?y vie^n dda.i die^.n chi nha'nh ddu+o+.c ba^`u. Ti`nh tra.ng "be` pha'i" kho^ng he^` dda(.t ra va` cu~ng kho^ng the^? to^`n ta.i ddu+o+.c trong mo^.t phong tra`o co' mo^.t ly' tu+o+?ng ra^'t ma.nh, mo^.t ti`nh anh chi. em ga('n bo' va` mo^.t truye^`n tho^'ng da^n chu? la^u da`i nhu+ phong tra`o HDVN.
trong hai na(m sau na`y, vo+'i su+. pha't trie^?n ma.nh cu?a phong tra`o hdvn va` so^' ddo^ng dda?o ca'c ddo+n vi. hu+o+?ng u+'ng vie^.c ghi danh va`o phong tra`o HDVN, ne^n ba tha'ng tru+o+'c ky` ho.p ba.n Tha(?ng Tie^'n 6, mo^.t du+. tha?o quye^'t nghi. su+?a ddo^?i the^? thu+'c ba^`u cu+? dda~ ddu+o+.c ban tv go+?i dde^'n ta^'t ca? ca'c Tru+o+?ng qua Ba?n tin hdvn dde^? tham kha?o y' kie^'n. Du+. a'n na`y ta(ng the^m nu+?a so^' phie^'u ba^`u cu?a DDa.i die^.n ca'c chi nha'nh va` ca'c Mie^`n ta.i hoa Ky`, va` chie^'m ho+n ga^'p ddo^i so^' phie^'u cu?a ban TV. trong tho+`i gian 3 tha'ng tru+o+'c Tha(?ng Tie^'n 6, kho^ng co' mo^.t y' kie^'n na`o dde^` nghi. mo^.t ddie^`u khoa?n gi` kha'c vo+'i du+. tha?o dda~ ddu+o+.c ddu+a ra tru+ng ca^`u y' kie^'n, va` du+. tha?o Quye^'t nghi. dda~ ddu+o+.c DDa.i Ho^.i DDo^`ng bie^?u quye^'t cha^'p thua^.n.
Kho^ng co' mo^.t the^? thu+'c ba^`u cu+? na`o la` hoa`n ha?o va` the^? thu+'c ba^`u cu+? cu?a chu'ng ta se~ co`n tie^'p tu.c ddu+o+.c tu chi'nh tu`y heo ti`nh hi`nh va` nhu ca^`u. Mo+'i dda^y , Tr. Vo~ Tha`nh Nha^n co' ne^u y' kie^'n la` co' the^? tu chi'nh theo chie^`u hu+o+'ng dde^? ca'c U?y vie^n ban tv co' quye^`n ba^`u cu+? khi bie^?u quye^'t ca'c Quye^'t nghi. ve^` ddu+o+`ng lo^'i va` chi'nh sa'ch cu?a HDVN, nhu+ng kho^ng tham gia vie^.c ba^`u cu+? Chu? ti.ch va` ca'c tra'ch vu. kha'c trong ban TV. DDa^y la` mo^.t y' kie^'n dung ho`a va` ho+.p ly' co' the^? tri`nh DDa.i Ho^.i DDo^`ng dde^? cha^'p thua^.n theo tie^'n tri`nh sinh hoa.t da^n chu? bi`nh thu+o+`ng trong phong tra`o.
DDie^`u ky` kho^i la` sau khi the^? thu+'c ba^`u cu+? mo+'i ddu+o+.c bie^?u quye^'t mo^.t ca'ch hoa`n toa`n ho+.p le^. va` da^n chu? ta.i Tha(?ng Tie^'n 6 mo+'i co' mo^.t so^' y' kie^'n pha?n ddo^'i a`o a.t pha't xua^'t tu+` mo^.t thie^?u so^' ra^'t nho?. Chu'ng ta co' the^? tu+. ho?i ta.i sao nhu+~ng y' kie^'n pha?n ddo^'i tre^n kho^ng ddu+o+.c ddu+a ra trong tho+`i gian tham kha?o y' kie^'n tru+o+'c Tha(?ng Tie^'n 6, ma` chi? ddo^`ng loa.ot ddu+o+.c ddu+a ra sau Tha(?ng Tie^'n 6 ? Ca^u tra? lo+`i ddo`i ho?i pha?i nha^.n ddi.nh va^'n dde^` mo^.t ca'ch to^?ng qua't ho+n va` nhi`n tha(?ng va`o va^'n dde^` chi'nh tri.
3. Va^'n dde^` chi'nh tri.
Du+'t khoa't chu'ng ta la` mo^.t phong tra`o gia'o du.c kho^ng co' ti'nh chi'nh tri.. trong ddu+o+`ng lo^'i, chu+o+ng tri`nh gia'o du.c cu?a chu'ng ta, hdvn thi ha`nh mo^.t ddu+o+`ng lo^'i gia'o du.c ti'nh khi' va` gia'o du.c co^ng da^n. trong chu+o+ng tri`nh sinh hoa.t cu?a chu'ng ta, hdvn du+'t khoa't kho^ng no'i dde^'n va^'n dde^` chi'nh tri., kho^ng khuye^'n khi'ch ca'c em u?ng ho^. hay cho^'ng ddo^'i mo^.t dda?ng pha'i, mo^.t chi'nh quye^`n na`o, du` la` chi'nh quye^`n co^.ng sa?n. DDo' la` ddu+o+`ng lo^'i chung cu?a ca? phong tra`o Hu+o+'ng DDa.o tre^n the^' gio+'i. DDo' la` nguye^n ly' cu?a phong tra`o Hu+o+'ng DDa.o.
Nhu+ng tre^n cu+o+ng vi. la` nhu+~ng ngu+o+`i chi.u tra'ch nhie^.m le`o la'i mo^.t phong tra`o, chu'ng ta kho^ng ddu+o+.c quye^`n que^n ra(`ng phong tra`o Hu+o+'ng DDa.o, vo+'i tu+ ca'ch la` mo^.t phong tra`o gia'o du.c thanh thie^'u nie^n ddo^.c la^.p, gia'o du.c co^ng da^n trong truye^`n tho^'ng da^n chu?, luo^n luo^n la` mu.c tie^u trie^.t ha. cu?a ca'c chi'nh quye^`n ddo^.c ta`i. Li.ch su+? phong tra`o Hu+o+'ng DDa.o du+o+'i che^' ddo^. pha't-xi't ta.i DDu+'c, ta.i DDo^ng A^u du+o+'i che^' ddo^. co^.ng sa?n, ta.i lu.c ddi.a trung quo^'c, ta.i Vie^.t Nam... chu+'ng minh hu`ng ho^`n cho ddie^`u na`y. phong tra`o hdvn ta.i ha?i ngoa.i, la` mo^.t ddoa`n the^? co' a?nh hu+o+?ng va` co' uy ti'n trong co^.ng ddo^`ng Vie^.t Nam, kho^ng thoa't kho?i nhu+~ng dde do.a, nhu+~ng a^m mu+u lu~ng ddoa.n va` pha' hoa.i.
Chu'ng ta ha~y ddo.c la.i ba'o ca'o cu?a mo^.t ca'n bo^. cs tri`nh chi'nh quye^`n VN: "Ca'i go.i la` hdvn ta.i ha?i ngoa.i do mo^.t so^' hds Vie^.t kie^`u sinh so^'ng o+? ca'c nu+o+'c ngoa`i la^.p ra kho^ng the^? to^`n ta.i ddu+o+.c vi` ta trua^'t phe^' quye^`n dda.i die^.n cu?a chu'ng tre^n tru+o+`ng quo^'c te^'. Ta^'t nhie^n chu'ng ta ca^`n pha?i nghie^n cu+'u tha^.t ky? to^? chu+'c na`y dde^? co' ca'ch xu+? su+. thi'ch ho+.p nhu+ tranh thu?, lo^i ke'o nhu+~ng ngu+o+`i tha^.t lo`ng hu+o+'ng ve^` to^? quo^'c, co^ la^.p, va.ch ma(.t, dda'nh ddo^? so^' ca^`m quye^`n pha?n ddo^.ng cu?a to^? chu+'c na`y"... (Ba'o ca'o dde^` nga`y 20.04.95). DDa^y chi? la` mo^.t trong ha`ng chu.c ba'o ca'o, ke^' hoa.ch, phu+o+ng a'n... ma` chu'ng ta co' the^? ke^? ra.
Ta^'t nhie^n chu'ng ta kho^ng the^? ngu ngo+ ma` la(?ng la(.ng dde^? bi. xa^m nha^.p, lu~ng ddoa.n va` cuo^'i cu`ng bi. tie^u die^.t. Tra.i ho.p ba.n Tha(?ng Tie^'n 6 chu+'ng minh mo^.t bu+o+'c pha't trie^?n mo+'i, va` a?nh hu+o+?ng cu?a phong tra`o HDVN: ho+n mo^.t nga`n ddoa`n sinh tu+` kha('p the^' gio+'i tu. ta^.p ve^` mo^.t no+i trong mo^.t kho^ng khi' tu+ng bu+`ng va` pha^'n kho+?i. ngay tu+` ddo', mo^.t so^' anh chi. em chu'ng ta dda~ tru` lie^.u la` phong tra`o hdvn se~ tu+'c kha('c la` mu.c tie^u cu?a mo^.t a^m mu+u dda'nh pha', nhu+ nhie^`u ddoa`n the^? co' uy ti'n cu?a co^.ng ddo^`ng Vie^.t nam dda~ tu+`ng bi. dda'nh pha', va` mo+'i dda^y la` ho^.i Va(n Bu't Vie^.t Nam. Chie^'n lu+o+.c dda'nh pha' se~ la` nhu+~ng chie^'n lu+o+.c cu~ dda~ chu+'ng to? hie^.u qua? trong qua' khu+': trie^.t ha. uy ti'n tre^n ma(.t quo^'c te^', xa^m nha^.p, lu~ng ddoa.n, lo^i ke'o, chia re? v.v. hdvn co' thoa't kho?i tru+o+`ng ho+.p na`y ddu+o+.c kho^ng?
Qua? nhie^n, ngay sau khi tra.i ho.p ba.n Tha(?ng Tie^'n 6 ke^'t thu'c, mo^.t chie^'n di.ch ddu+o+.c tu+'c kha('c pha't ddo^.ng, co' he^. tho^'ng, co' ke^' hoa.ch: pha?n ddo^'i the^? thu+'c ba^`u cu+?, vie^'t tho+ le^n To^? chu+'c HDTG, pha?n ddo^'i ti`nh tra.ng "pha?n da^n chu?, phi da^n chu?" , pha?n ddo^'i vie^.c "ba('t buo^.c pha?i tri`nh ba`y la^.p tru+o+`ng chi'nh tri. khi nha^.n tra'ch nhie^.m trong phong tra`o la` mo^.t tie^`n le^. nguy hie^?m" , ddo`i ho?i "dda(.t tranh cha^'p y' thu+'c he^. ra ngoa`i phong tra`o HD" , ddo`i ho?i hu?y bo? ke^'t qua? cuo^.c ba^`u cu+? cu`ng vo+'i toa`n bo^. co+ ca^'u to^? chu+'c cu?a HDVN, song song vo+'i nhu+~ng lo+`i ho^ hoa'n "bi. chu.p mu~"...
Pha?i suy nghi~ sao ve^` nhu+~ng ddo`i ho?i dda(.t y' thu+'c he^. ra ngoa`i phong tra`o Hu+o+'ng DDa.o va` kho^ng ddu+o+.c nha('c dde^'n la^.p tru+o+`ng chi'nh tri. khi nha^.n mo^.t tra'ch nhie^.m la~nh dda.o trong phong tra`o, khi ddo^'i chie^'u vo+'i ke^' hoa.ch dda~ ddu+o+.c co^ng khai ho'a la` dda'nh ddo^? so^' ca^`m quye^`n pha?n ddo^.ng va` tranh thu?, lo^i ke'o nhu+~ng ngu+o+`i tha^.t lo`ng hu+o+'ng ve^` to^? quo^'c ?
hdvn co' ro+i va`o ke^' hoa.ch bi. lu~ng ddoa.n va` pha' hoa.i dde^? cuo^'i cu`ng tan ra~ hay kho^ng? Chu'ng ta ca^`n nha^.n die^.n ro~ va^'n dde^` va` xem nhu+~ng ngu+o+`i cho^'ng ddo^'i chu'ng ta la` ai ?
4. Nhu+~ng ngu+o+`i cho^'ng ddo^'i la` ai ?
Nhu+~ng ngu+o+`i chu? tru+o+ng mo^.t chie^'n di.ch cho^'ng ddo^'i co' ke^' hoa.ch, ga^y o^`n a`o to^'i dda, tha^.t su+. chi? la` mo^.t thie^?u so^' ra^'t nho?, so vo+'i ta^.p the^? ro^.ng lo+'n cu?a phong tra`o HDVN. Chu'ng ta co' the^? pha^n bie^.t:
a) Mo^.t so^' i't Tru+o+?ng hd (co' the^? dde^'m tre^n dda^`u ngo'n tay) tu+` tru+o+'c dde^'n nay va^~n tu+` cho^'i ghi danh vo+'i phong tra`o HDVN, kho^ng ddo'ng go'p, kho^ng tham du+. ba^'t cu+' mo^.t co^ng cuo^.c xa^y du+.ng na`o trong to^? chu+'c cu?a phong tra`o HDVN. Tu+` tru+o+'c dde^'n nay, nhu+~ng ngu+o+`i na`y kho^ng bao gio+` ta'n ddo^`ng mo^.t vie^.c gi` chu'ng ta la`m, va` luo^n luo^n chi? tri'ch ba^'t cu+' ddie^`u gi` chu'ng ta la`m.
phong tra`o hdvn hie^.n nay la` mo^.t phong tra`o tu+. nguye^.n, go^`m nhu+~ng Tru+o+?ng, nhu+~ng ddo+n vi. tu+. nguye^.n ghi danh va` ddu+'ng chung mo^.t ha`ng ngu~, ddo'ng go'p va` ho+.p ta'c dde^? xa^y du+.ng mo^.t co^ng cuo^.c chung. Chu'ng ta kho^ng chi? tri'ch quye^`n lu+.a cho.n cu?a nhu+~ng ngu+o+`i kho^ng ddu+'ng chung trong ha`ng ngu~ cu?a chu'ng ta; ddo' la` quye^`n tu+. do cu?a mo^~i ngu+o+`i. Nhu+ng co+ ca^'u sinh hoa.t va` to^? chu+'c no^.i bo^. cu?a mo^.t ta^.p the^? la` va^'n dde^` no^.i bo^. cu?a nhu+~ng ngu+o+`i ddang ddo'ng go'p va` xa^y du+.ng cho to^? chu+'c. Chu'ng ta sa(~n sa`ng ddo^'i thoa.i trong mo^.t tinh tha^`n ho`a nha~ vo+'i ca'c Tru+o+?ng ddu+'ng ngoa`i, nhu+ng chu'ng ta kho^ng cha^'p nha^.n nhu+~ng ddo`i ho?i tri.ch thu+o+.ng, cu+.c ddoan, ddo`i xo'a bo? toa`n bo^. co+ ca^'u to^? chu+'c ma` chu'ng ta dda~ xa^y du+.ng ho+n 15 na(m qua.
b) Mo^.t so^' ngu+o+`i la. ma(.t , ma` chu'ng ta kho^ng he^` quen bie^'t trong khi sinh hoa.t trong ma^'y chu.c na(m qua, nay bo^~ng nhie^n xua^'t hie^.n va` tu+. xu+ng la` Tru+o+?ng, la` cu+.u Hu+o+'ng DDa.o, va` hung ha(ng chi? tri'ch, phe^ bi`nh, dda? pha', ddo`i ho?i... trong suo^'t tho+`i gian chu'ng ta sinh hoa.t, kie^n nha^~n xa^y du+.ng phong tra`o hdvn ta.i ha?i ngoa.i, chu'ng ta kho^ng nghe no'i dde^'n te^n tuo^?i cu?a nhu+~ng ngu+o+`i na`y, ma` nay bo^~ng nhie^n xua^'t hie^.n, len lo?i, xa^m nha^.p va` lo+'n tie^'ng dda? ki'ch toa`n bo^. co+ ca^'u ma` chu'ng ta dda~ xa^y du+.ng. Nhu+~ng ngu+o+i na`y la^'y quye^`n gi` ddo`i ho?i xo'a bo? mo^.t co+ ca^'u to^? chu+'c ma` ho. kho^ng tham gia cu~ng kho^ng ddo'ng go'p? Ho. vu+`a dda? pha', vu+`a ho^ hoa'n "bi. chu.p mu~", trong mo^.t chie^'n thua^.t ra^'t cu~.
Ho. la` ai ? Tu+` dda^u to+'i ? Mu.c ddi'ch cu?a ho. la` gi`?
c) Mo^.t so^' va`i ba Tru+o+?ng co' ghi danh va` sinh hoa.t chung vo+'i phong tra`o hdvn trong nhie^`u na(m qua. Nhu+~ng Tru+o+?ng na`y la` nhu+~ng anh em cu`ng ha`ng ngu~ vo+'i chu'ng ta, nhu+ng vi` mo^.t ly' do na`o ddo', kho^ng ddo^`ng y' vo+'i va`i the^? thu+'c, hay ddu+o+`ng lo^'i to^? chu+'c cu?a co+ ca^'u HDVN. Ca'c Tru+o+?ng na`y dda~ nha^.n ddu+o+.c du+. tha?o tu chi'nh the^? thu+'c ba^`u cu+? va` ddu+o+.c ye^u ca^`u ddo'ng go'p y' kie^'n trong tho+`i gian tham kha?o y' kie^'n tru+o+'c Tha(?ng Tie^'n 6, nhu+ng kho^ng le^n tie^'ng va`o lu'c ddo'.
Chu'ng ta co' mo^.t co+ ca^'u ra^'t da^n chu? dde^? thu+o+`ng xuye^n tu chi'nh, ca?i tie^'n, ddo'n nha^.n nhu+~ng phe^ bi`nh va` dde^` nghi. trong mo^.t tinh tha^`n xa^y du+.ng dde^? DDa.i Ho^.i DDo^`ng quye^'t ddi.nh qua mo^.t tie^'n tri`nh bi`nh thu+o+`ng (nho'm ho.p thu+o+`ng ky` nha^n ca'c tra.i ho.p ba.n Tha(?ng Tie^'n, hay ddu+o+.c trie^.u ta^.p ba^'t thu+o+`ng va`o ba^'t cu+' lu'c na`o). Kho^ng co' mo^.t ai trong phong tra`o co' the^? than phie^`n la` y' kie^'n cu?a mi`nh kho^ng ddu+o+.c nghe hay tie^'p nha^.n, nhu+ng cu~ng pha?i cha^'p nha^.n mo^.t nguye^n ta('c so+ dda(?ng cu?a mo.i ne^`n da^n chu? la` y' kie^'n cu?a thie^?u so^' pha?i nhu+o+`ng bu+o+'c tru+o+'c y' kie^'n cu?a dda so^', sau khi co' nhu+~ng co^' ga('ng dung ho`a to^'i dda.
Chu'ng ta kho^ng nghi ngo+`, cu~ng kho^ng "chu.p mu~" nhu+~ng Tru+o+?ng ma` chu'ng ta dda~ quen bie^'t trong nhie^`u na(m qua, nhu+ng nha('c nho+~ ra(`ng ca'c Tru+o+?ng ca^`n suy nghi~ khi ddu+'ng chung ha`ng ngu~, go'p tie^'ng no'i va` go'p su+'c, tro+? tha`nh "ddo^`ng minh kha'ch quan" vo+'i hai tha`nh pha^`n ke^? tre^n, ddang tie^'n ha`nh mo^.t ke^' hoa.ch pha' hoa.i co' he^. tho^'ng co+ ca^'u to^? chu+'c cu?a phong tra`o HDVN. A^m mu+u pha' hoa.i va` lu~ng ddoa.n na`y ddu+o+.c tie^'n ha`nh vo+'i mo.i thu? ddoa.n, vo+'i mo.i chie^'n thua^.t, chi? nha(`m ddi dde^'n mo^.t mu.c ddi'ch la` trie^.t tie^u co+ ca^'u to^? chu+'c va` ha`ng ngu~ cu?a hdvn ta.i ha?i ngoa.i. trong so^' ca'c ddo`i ho?i ddu+a ra, len lo?i nhu+~ng y' kie^'n tung ra dde^? tha(m do` mo^.t ca'ch ra^'t hie^?m ddo^.c nhu+: ba?i bo? danh xu+ng "Hu+o+'ng DDao. Vie^.t Nam" dde^? la^'y mo^.t te^n go.i dda.i loa.i nhu+ Hu+o+'ng DDa.o ngu+o+`i Vie^.t, dda(.t va^'n dde^` vi. tri' cu?a hdtu ve^` ma(.t pha'p ly' va` ve^` ma(.t quo^'c te^', ba?i bo? vie^.c treo quo^'c ky`, pha?n ddo^'i vie^.c "tri`nh ba`y la^.p tru+o+`ng chi'nh tri." (ta^'t nhie^n chi? pha?n ddo^'i mo^.t chie^`u va` mo^.t be^n ma` tho^i) v.v.
5. Ke^'t lua^.n
Ta^.p the^? hdvn nga`y nay la` mo^.t co^.ng ddo^`ng vu+~ng ma.nh, kho^ng mo^.t nho'm ca' nha^n na`o co' the^? nga(n ca?n bu+o+'c tie^'n ddu+o+.c. hdvn dda~ to^`n ta.i va` pha't trie^?n, vu+o+.t qua ta^'t ca? Nhu+~ng tro+? nga.i trong mo^.t qua' tri`nh li.ch su+? la^u da`i, va` se~ co`n to^`n ta.i qua ca'c the^' he^. ke^' tie^'p. Su+'c ma.nh cu?a chu'ng ta, dda~ tro+? tha`nh truye^`n tho^'ng, la` tinh tha^`n phu.c vu. ba^'t vu. lo+.i cho mo^.t co^ng cuo^.c cao ca? va` mo^.t ly' tu+o+?ng trong sa'ng. Kho^ng mo^.t ai co' tham vo.ng ca' nha^n co' the^? na('m la^'y phong tra`o, kho^ng co' mo^.t a^m mu+u dden to^'i na`o ma` chu'ng ta kho^ng vu+o+.t qua ddu+o+.c.
Ta^'t ca? nhu+~ng ngu+o+`i co' thie^.n chi', co' tho+`i gian va` co' co+ ho^.i phu.c vu. dde^`u ddu+o+.c mo+`i tham gia go'p su+'c va`o vie^.c xa^y du+.ng. trong khi hi`nh tha`nh ban tv hie^.n nay, mo^.t so^' Tru+o+?ng nhu+ Nguye^~n minh Tri., Hoa`ng Tho^'ng La^.p, Nguye^~n cao Bi`nh, Ly' Nha^.t Hui, Tra^`n Xua^n DDu+'c, Tra^`n Hoa`ng Tha^n, Le^ minh Ly', Vo~ Bi'ch Thu?y, Bu`i Vu~ DDu+'c, DDo^~ minh Tri', Nguye^~n anh kim dda~ ddu+o+.c mo+`i tham gia va` go'p su+'c vo+'i ca'c Tru+o+?ng cu~ trong ban TV. Tr. Nguye^~n DDu+'c Tu`ng, Pha.m Ba' Tha(ng va` chi. Pha.m Ba' Tha(ng cu~ng dda~ ddu+o+.c kha^?n khoa?n mo+`i tham gia ban TV, nhu+ng ca'c anh chi. mo^~i ngu+o+`i vi` mo^.t ly' do rie^ng, dda~ tu+` cho^'i. Kho^ng ai co' the^? no'i la` ban tv ddu+o+.c tha`nh la^.p dde^? phu.c vu. mo^.t mu.c ddi'ch rie^ng tu+ hay be` pha'i na`o. Chi? co' mo^.t mu.c ddi'ch duy nha^'t la` cu`ng go'p su+'c xa^y du+.ng phong tra`o HDVN.
Co^ng cuo^.c xa^y du+.ng co`n tie^'p die^~n. sau chu'ng ta co`n co' nhu+~ng the^' he^. ke^' tie^'p. Chu'ng ta ne^n tu+. ha`o la`, va`o mo^.t giai ddoa.n na`o ddo', dda~ go'p su+'c mi`nh trong mo^.t co^ng cuo^.c chung dda'ng cho chu'ng ta ba?o ve^.. Tra'nh ddu+`ng dde^? te^n tuo^?i cu?a mi`nh ga('n lie^`n vo+'i mo^.t a^m mu+u dden to^'i.
Ba?n nha^.n ddi.nh na`y co' mu.c ddi'ch giu'p mo^~i ngu+o+`i chu'ng ta nha^.n ddi.nh ro~ va^'n dde^` va` ta^`m quan tro.ng cu?a no', dde^? chu'ng ta co' mo^.t chu? tru+o+ng dda'p u+'ng thi'ch ho+.p vo+'i ca'c dde^` nghi. co' ti'nh ca'ch xa^y du+.ng nha(`m ca?i tie^'n, kie^.n toa`n phong tra`o hdvn chu'ng ta, va` nhu+~ng y' kie^'n thie^'u tinh tha^`n xa^y du+.ng, nha(`m mu.c ddi'ch dda? pha'.
Chu'ng ta co' mo^.t ti`nh anh em ddi'ch thu+.c cu?a nhu+~ng ngu+o+`i cu`ng chung mo^.t ly' tu+o+?ng, mo^.t ti`nh ddoa`n ke^'t va` mo^.t su+'c ma.nh dde^? vu+o+.t qua mo.i tro+? nga.i.
Tha^n a'i cha`o quy' Tru+o+?ng.
Paris, tha'ng 10, 1998
Vi~nh DDa`o